UYUDUĞUMUZ HÂLDE NEDEN YORGUN UYANIYORUZ?

Kronik Yorgunluk, Dinlendirmeyen Uyku ve Görünmeyen Hastalıklar

Yazar: Dr. Bestami Gündüz

Bazı insanlar sekiz saat uyuduklarını söylerler.

Ancak sabah uyandıklarında kendilerini dinlenmiş hissetmezler.

Gün boyunca halsizlik, dikkat güçlüğü ve enerji kaybı yaşarlar.

Bu durum bazen yaşam biçiminden kaynaklanırken bazen de araştırılması gereken bir sağlık sorununun belirtisi olabilir.

Uyku Süresi ile Uyku Kalitesi Aynı Şey Değildir

Yatakta geçirilen sekiz saat, mutlaka sekiz saatlik kaliteli uyku anlamına gelmez.

Gece boyunca sık uyanmalar, solunum bozuklukları veya hareket bozuklukları uyku bütünlüğünü bozabilir.

Kişi bu uyanmaların çoğunu hatırlamayabilir.

Sabah dinlenmeden kalkmasının nedeni, uykunun yeterince onarıcı olmaması olabilir.

Kronik Yorgunluğun Olası Nedenleri

Uzun süren yorgunlukta kansızlık, tiroit hastalıkları, diyabet, bazı enfeksiyonlar, ilaç etkileri, depresyon ve uyku bozuklukları değerlendirilmelidir.

Yorgunluk tek başına belirli bir hastalığın tanısını koydurmaz.

Özellikle yeni başlayan, giderek artan veya günlük yaşamı belirgin biçimde etkileyen yorgunluklarda tıbbi değerlendirme gerekir.

Kronik Yorgunluk Sendromu Nedir?

Miyaljik ensefalomiyelit/kronik yorgunluk sendromu (ME/CFS), yalnızca uzun süre yorgun hissetmekten ibaret değildir.

Bu hastalıkta günlük işlevlerde belirgin azalma, dinlenmeyle yeterince düzelmeyen yorgunluk, dinlendirmeyen uyku ve fiziksel veya zihinsel etkinlik sonrasında belirtilerin kötüleşmesi görülebilir.

Etkinlik sonrası belirtilerin ağırlaşması, hastalığın ayırt edici özelliklerinden biridir.

Bazı hastalarda bilişsel güçlük ve ayağa kalkmakla artan yakınmalar da bulunabilir.

Her Yorgunlukta Egzersiz Önerilir mi?

Hareketsizlikle ilişkili bazı yorgunluk durumlarında uygun fiziksel aktivite yararlı olabilir.

Ancak ME/CFS hastalarında zorlayıcı ve sürekli artırılan egzersiz programları belirtileri kötüleştirebilir.

Bu nedenle yorgunluğun nedeni belirlenmeden herkese aynı önerinin verilmesi doğru değildir.

Dinlenmek Bir İhtiyaçtır

Modern yaşam, sürekli üretken olmayı başarı olarak sunuyor.

Oysa insan bedeni sınırsız enerjiye sahip değildir.

Sürekli yorgunluk yaşayan bireyin yakınmaları küçümsenmemeli, yalnızca isteksizlik veya motivasyon eksikliği olarak değerlendirilmemelidir.

Bazen bedenimizin bize verdiği en önemli mesaj, daha fazla çalışmamız değil, neden yeterince dinlenemediğimizi araştırmamız gerektiğidir.

Dr. Bestami Gündüz
Yazar Gazetesi – Sağlık ve Bilim