BAĞIŞIKLIK SİSTEMİMİZ DE YAŞLANIR MI?

Uyku, Hücresel Yaşlanma ve Vücudun Savunma Gücü

Yazar: Dr. Bestami Gündüz

Yaşlandığımızda yalnızca saçlarımız beyazlamaz, kaslarımızın gücü veya hareket kabiliyetimiz değişmez.

Vücudumuzun savunma sistemi de zamanla değişime uğrar.

Bu sürece bilim dünyasında bağışıklık yaşlanması, yani immünosenesans adı verilir.

Peki uyku, bu değişimlerin neresinde yer alır?

Bağışıklık Sisteminin Yaşlanması Nedir?

Bağışıklık sistemi, enfeksiyonlara karşı savunma oluştururken aynı zamanda daha önce karşılaştığı bazı mikroorganizmaları tanıyabilme yeteneğine sahiptir.

Yaş ilerledikçe bağışıklık hücrelerinin sayısı, çeşitliliği ve işlevleri değişebilir.

Bazı yeni enfeksiyonlara veya aşılara verilen yanıtlar zayıflayabilir.

Bununla birlikte yaşlanma, bağışıklık sisteminin tamamen işlevsiz hâle gelmesi anlamına gelmez.

İnflamasyon ve Yaşlanma

İleri yaşlarda bazı kişilerde düşük dereceli, uzun süreli inflamatuvar etkinlik artabilir.

Bilimsel literatürde bu durum inflammaging kavramıyla açıklanmaktadır.

Uyku bozukluklarının da bazı inflamasyon göstergeleriyle ilişkili olabileceği bilinmektedir.

Ancak uykusuzluğun bağışıklık yaşlanmasının tek veya temel nedeni olduğunu söylemek doğru değildir.

Uyku Hücresel Yaşlanmayı Yavaşlatır mı?

Uyku süresi ve kalitesi ile hücresel yaşlanma göstergeleri arasında ilişkiler araştırılmaktadır.

Örneğin telomer uzunluğu, biyolojik yaşlanma araştırmalarında kullanılan göstergelerden biridir.

Bazı çalışmalar uyku bozuklukları ile telomer özellikleri arasında ilişki bildirse de sonuçlar tutarlı değildir.

Bu nedenle iyi uyumanın telomerleri kesin olarak uzattığı veya biyolojik yaşlanmayı durdurduğu iddia edilemez.

Sağlıklı Yaşlanmada Bütüncül Yaklaşım

Düzenli uyku, fiziksel aktivite, yeterli beslenme, önerilen aşıların yaptırılması ve kronik hastalıkların kontrolü sağlıklı yaşlanmanın önemli bileşenleridir.

İleri yaşta ortaya çıkan sürekli yorgunluk veya uyku bozuklukları yalnızca yaşa bağlanmamalıdır.

Yaşlanmayı durduramayabiliriz; ancak sağlıklı alışkanlıklarla yaş aldığımız yılların niteliğini iyileştirebiliriz.

Dr. Bestami Gündüz
Yazar Gazetesi – Sağlık ve Bilim