UYKU BOZUKLUKLARI DEMANSIN ERKEN HABERCİSİ OLABİLİR Mİ?

Unutkanlık Başlamadan Önce Beynin Verdiği İşaretler

Yazar: Dr. Bestami Gündüz

Demans denildiğinde çoğu insanın aklına unutkanlık gelir.

Oysa demans, yalnızca bellek kaybından ibaret değildir.

Dikkat, dil, karar verme, davranış ve günlük yaşam becerileri de etkilenebilir.

Bazı nörodejeneratif hastalıklarda uyku düzenindeki değişiklikler, belirgin bilişsel yakınmalardan önce ortaya çıkabilir.

Ancak her uyku bozukluğunun demans habercisi olduğu düşünülmemelidir.

Uyku Düzenindeki Değişiklikler

Alzheimer hastalığında uyku-uyanıklık döngüsünde bozulmalar, gece uyanmaları ve gündüz uykululuğu görülebilir.

Bu değişiklikler hastalığın ilerleyen dönemlerinde daha belirgin olabilir.

Ancak benzer yakınmalar sağlıklı yaşlanmada, depresyonda, uyku apnesinde ve başka birçok hastalıkta da ortaya çıkabilir.

Rüyada Hareket Etmek Önemli Bir Belirti Olabilir mi?

Normal REM uykusunda iskelet kaslarının büyük bölümünde geçici bir kas tonusu baskılanması görülür.

REM uykusu davranış bozukluğunda ise bu mekanizma yeterince işlemez.

Kişi rüyasında yaptığı hareketleri gerçekte de yapabilir; bağırabilir, tekme atabilir veya yataktan düşebilir.

Bu durum bazı kişilerde Parkinson hastalığı ve Lewy cisimcikli demans gibi alfa-sinüklein ile ilişkili nörodejeneratif hastalıklardan yıllar önce ortaya çıkabilir.

Ancak REM uykusu davranış bozukluğu bulunan herkesin mutlaka demans geliştireceği söylenemez.

Tanının uyku tıbbı değerlendirmesiyle doğrulanması önemlidir.

Her Gece Hareketi Aynı Hastalık Değildir

Uykuda konuşma, kâbus görme, huzursuz bacak sendromu ve uyku apnesine bağlı hareketler REM uykusu davranış bozukluğuyla karıştırılabilir.

Bu nedenle yalnızca yakınmalar üzerinden kesin tanı konulmamalıdır.

Erken Tanı Neden Önemlidir?

Giderek artan unutkanlık, günlük işlerde zorlanma, davranış değişiklikleri veya uykuda yaralanmaya neden olan hareketler tıbbi değerlendirmeyi gerektirir.

Erken değerlendirme, tedavi edilebilir nedenlerin saptanmasına ve gerekli takip planının oluşturulmasına yardımcı olabilir.

Beynimizin sağlığını anlamak için yalnızca gündüz neleri hatırladığımıza değil, geceleri nasıl uyuduğumuza da dikkat etmeliyiz.

Dr. Bestami Gündüz
Yazar Gazetesi – Sağlık ve Bilim