Unutma eğrisine karşı aralıklı tekrar: Ne zaman, kaç kez tekrar etmeli?

Öğrenilen bilginin büyük kısmı tekrar edilmezse kısa sürede unutuluyor. Aralıklı tekrar yöntemi, tekrarları unutmaya başladığınız anlara yerleştirerek bilgiyi kalıcı hâle getirmeyi amaçlıyor.

Aralıklı tekrar, öğrenilen bir bilgiyi giderek uzayan zaman aralıklarıyla yeniden çalışmaya dayanan bir öğrenme yöntemidir. Örneğin bir konu öğrenildikten sonra ertesi gün, birkaç gün sonra, bir hafta sonra ve bir ay sonra tekrar edilir. Her tekrar, bilginin unutulmaya başladığı döneme denk geldiğinde hatırlamayı güçlendirir ve bir sonraki tekrara kadar geçen süre uzayabilir. Bu yaklaşım, tüm tekrarları tek oturuma sıkıştırmaktan çok daha kalıcı sonuç verir.

Unutma eğrisi nedir?

Alman psikolog Hermann Ebbinghaus, 19. yüzyılın sonlarında anlamsız hece listelerini ezberleyip belirli aralıklarla ne kadarını hatırladığını ölçtü. Sonuçları, unutmanın öğrenmeden hemen sonra hızlı, ardından daha yavaş ilerlediğini gösterdi. Bu ilişkiyi gösteren grafik "unutma eğrisi" olarak bilinir. Ebbinghaus ayrıca tekrarların zamana yayılmasının, aynı sayıda tekrarın bir arada yapılmasından daha etkili olduğunu gözlemledi. Sonraki yüzyılda yapılan pek çok araştırma, bu "aralık etkisinin" farklı yaş gruplarında ve konularda da geçerli olduğunu doğruladı.

Aralıklı tekrar neden işe yarar?

Bir bilgiyi biraz unutmaya başladıktan sonra hatırlamaya çalışmak, beynin o bilgiye ulaşmak için daha fazla çaba harcamasını gerektirir. Bu çaba, bilginin daha sağlam kodlanmasını sağlar. Aralıklı tekrar, kendini test etme ile birleştiğinde, yani tekrar sırasında notlara bakmak yerine bilgiyi hatırlamaya çalışıldığında, etkisi daha da artar.

Aralıklı tekrar takvimi nasıl hazırlanır?

Herkes için tek bir doğru takvim yoktur; aralıklar konunun zorluğuna ve sınava kalan süreye göre ayarlanır. Başlangıç için şu örnek düzen kullanılabilir:

Bir tekrarda bilgiyi zorlanarak ya da yanlış hatırladıysanız, aralığı kısaltıp konuyu daha erken yeniden çalışın. Kolayca hatırladığınız konularda ise aralığı uzatabilirsiniz.

Leitner kutu sistemi nasıl kullanılır?

Aralıklı tekrarı kâğıt kartlarla uygulamanın pratik bir yolu, Alman yazar Sebastian Leitner'in önerdiği kutu sistemidir:

1. Ön yüzünde soru, arka yüzünde cevap bulunan kartlar hazırlayın.
2. Birkaç kutu ya da bölme oluşturun ve her birini numaralandırın. Birinci kutu her gün, ikinci kutu birkaç günde bir, sonraki kutular giderek daha seyrek çalışılır.
3. Tüm yeni kartlar birinci kutuya girer.
4. Doğru cevapladığınız kart bir sonraki kutuya geçer.
5. Yanlış cevapladığınız kart, hangi kutuda olursa olsun birinci kutuya geri döner.

Böylece zorlandığınız bilgiler sık, iyi bildikleriniz seyrek tekrar edilir ve zaman en çok ihtiyaç duyulan yere harcanır.

Dijital kart uygulamaları kullanılmalı mı?

Bazı bilgisayar ve telefon uygulamaları, her kartın ne zaman tekrar edileceğini cevaplarınıza göre otomatik olarak hesaplar. Bu, özellikle yabancı dil kelimeleri, tarih bilgileri, formüller ve tıp gibi ezber yükü yüksek alanlarda büyük kolaylık sağlar. Ancak kartları başkasından hazır almak yerine kendiniz hazırlamak, bilgiyi seçme ve özetleme sürecinde ayrıca öğrenmeyi destekler.

Aralıklı tekrar hangi konularda daha etkili?

Yöntem; kelime, kavram, tanım, tarih ve formül gibi net cevabı olan bilgilerde en kolay uygulanır. Problem çözme gerektiren derslerde ise kart yerine geçmiş soruların aralıklarla yeniden çözülmesi aynı mantıkla kullanılabilir.

Sıkça sorulan sorular

Aralıklı tekrar ile tekrar etmek arasındaki fark nedir?

Sıradan tekrarda konu genellikle kısa süre içinde art arda çalışılır. Aralıklı tekrarda ise tekrarlar günlere ve haftalara yayılır, aralıklar giderek uzar.

Bir konu kaç kez tekrar edilmeli?

Konunun zorluğuna ve ne kadar süre hatırlanması gerektiğine bağlıdır. Kolayca hatırlanan bilgiler için birkaç tekrar yeterli olabilir; zorlanılan konular daha fazla tekrar ister.

Sınava az zaman kaldıysa aralıklı tekrar yapılabilir mi?

Evet. Aralıklar kısaltılarak uygulanabilir; tek bir uzun oturum yerine kalan günlere dağıtılan kısa tekrarlar yine daha etkilidir.

Aralıklı tekrar yabancı dil öğreniminde işe yarar mı?

Kelime öğreniminde en yaygın kullanılan yöntemlerden biridir. Kelimeleri cümle içinde, bağlamıyla birlikte kartlara yazmak kalıcılığı artırır.

İlgili HaberSayfayı üçe bölen sistem: Cornell not alma yöntemi ve diğer seçenekler