GECE NEDEN SÜREKLİ UYANIYORUZ?

Bölünmüş Uykunun Ardındaki Görünmeyen Nedenler

Yazar: Dr. Bestami Gündüz

Gece saat üçte gözlerinizi açtığınızı düşünün.

Etraf sessizdir. Ev halkı uyuyordur. Fakat siz bir türlü yeniden uykuya dalamazsınız.

Saat ilerledikçe aklınıza ertesi gün yapacaklarınız gelir. Uyuyamadığınız için kaygılanmaya başlarsınız.

Sabah olduğunda ise sanki hiç uyumamış gibi hissedersiniz.

Bu durum birçok insanın yaşadığı önemli bir uyku sorunudur.

Uyku Kesintisiz Bir Yolculuk Değildir

İnsan uykusu gece boyunca çeşitli döngülerden oluşur.

Bu döngüler arasında kısa süreli uyanmalar meydana gelebilir. İnsan çoğu zaman bu uyanmaları hatırlamaz.

Ancak uyanmalar sıklaşıyor, uzuyor veya gündüz yorgunluğuna neden oluyorsa uyku kalitesinin bozulduğu düşünülebilir.

Stres Beynimizi Neden Uyanık Tutar?

Uykuya dalmak için yalnızca gözlerimizi kapatmamız yeterli değildir.

Beynimizin uyanıklıkla ilişkili sistemlerinin de uykuya geçişe uygun bir düzeye gelmesi gerekir.

Yoğun kaygı, sürekli düşünme ve duygusal gerginlik, bedensel ve zihinsel uyarılmışlığı artırabilir.

Böyle durumlarda kişi yorgun olduğu hâlde uyuyamaz.

Bazen uyuyamama korkusunun kendisi de uykusuzluğu sürdüren bir etkene dönüşür.

Gece Uyanmalarının Tıbbi Nedenleri

Gece boyunca tekrar tekrar uyanmanın birçok nedeni olabilir.

Uyku apnesi, kronik ağrı, reflü, sık idrara çıkma, huzursuz bacak sendromu, bazı ilaçlar ve ruhsal sorunlar bunlar arasındadır.

Özellikle horlama ve nefes durmasıyla birlikte olan uyanmalar, uyku apnesi yönünden değerlendirilmelidir.

Ayrıca akşam saatlerinde alkol tüketimi, geç saatlerde kafein alınması ve düzensiz uyku alışkanlıkları da uyku bütünlüğünü bozabilir.

Gece Uyandığımızda Ne Yapmalıyız?

Öncelikle her kısa uyanmayı hastalık olarak görmemeliyiz.

Ancak uzun süre uyuyamıyorsak yatakta saatlerce uyumaya çalışmak, yatağı uykusuzluk ve kaygıyla ilişkilendirmemize neden olabilir.

Bu durumda kısa süreliğine yataktan kalkmak, loş ışıkta sakin bir etkinlikle ilgilenmek ve yeniden uykumuz geldiğinde yatağa dönmek yararlı olabilir.

Sürekli saate bakmak ve telefon ekranına yönelmek ise uyanıklığı artırabilir.

Kronik uykusuzlukta bilişsel davranışçı terapi, etkili ve öncelikli tedavi seçeneklerinden biridir.

Uyku İlacı Her Zaman Çözüm müdür?

Uyku ilaçları bazı durumlarda hekim değerlendirmesiyle kullanılabilir.

Ancak uzun süreli uykusuzluğun nedenini araştırmadan sürekli ilaç kullanmak doğru bir yaklaşım değildir.

Özellikle ileri yaşta bazı uyku ilaçları düşme, sersemlik ve bilişsel yan etkiler açısından dikkat gerektirir.

İyi uyku, yalnızca uzun süre yatakta kalmak değildir.

Asıl önemli olan, uykunun bedeni ve zihni dinlendirecek nitelikte olmasıdır.

Çünkü gece boyunca defalarca bölünen bir uyku, sabaha kadar süren gerçek bir dinlenmenin yerini her zaman tutamaz.

Dr. Bestami Gündüz
Yazar Gazetesi – Sağlık ve Bilim