AĞRILARIMIZ NEDEN UYKUSUZ GECELERDE ARTAR?

Uyku, Sinir Sistemi ve Ağrı Arasındaki Şaşırtıcı İlişki

Yazar: Dr. Bestami Gündüz

Aynı ağrı neden bazı günler daha hafif, bazı günler ise dayanılmaz hissedilir?

Bir gece iyi uyuduğumuzda daha rahat hareket ederken uykusuz kaldığımızda boynumuzun, belimizin veya başımızın daha fazla ağrıdığını fark edebiliriz.

Bu durum yalnızca tesadüf olmayabilir.

Çünkü ağrı, sadece ağrıyan dokunun durumuyla ilgili değildir. Beynimizin ve sinir sistemimizin ağrı sinyallerini nasıl işlediği de önemlidir.

Ağrı Beyinde Nasıl Değerlendirilir?

Vücudumuzdaki ağrı algılayan sinir uçları, zararlı olabilecek uyaranlara ilişkin sinyalleri omurilik ve beyne iletir.

Beyin bu sinyalleri değerlendirirken kişinin önceki deneyimlerinden, duygusal durumundan, dikkatinden ve uyku kalitesinden etkilenebilir.

Bu nedenle ağrı kişisel bir deneyimdir.

İki insan aynı fiziksel uyaran karşısında farklı şiddette ağrı hissedebilir.

Uykusuzluk Ağrı Eşiğini Değiştirebilir

Araştırmalar, uyku yoksunluğunun bazı koşullarda ağrı duyarlılığını artırabildiğini göstermektedir.

Özellikle bölünmüş ve yetersiz uyku, ağrının merkezi sinir sisteminde düzenlenmesini etkileyebilir.

Bunun tersi de geçerlidir.

Kronik ağrı yaşayan bir kişi gece boyunca sık sık uyanabilir. Uyku bölündükçe ertesi gün ağrı daha rahatsız edici hissedilebilir.

Böylece ağrı ile uykusuzluk birbirini besleyen bir döngü oluşturabilir.

Kronik Ağrı Hastalarında Uyku Neden Sorgulanmalı?

Bel ağrısı, boyun ağrısı, fibromiyalji ve bazı nöropatik ağrı tablolarında uyku sorunları sık görülebilir.

Bir hastanın ağrısını değerlendirirken yalnızca ağrının yerine ve şiddetine odaklanmak yeterli değildir.

Hastanın kaç saat uyuduğu, gece kaç defa uyandığı, sabah dinlenmiş kalkıp kalkmadığı ve horlama gibi belirtilerinin bulunup bulunmadığı da önemlidir.

Uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu veya kronik uykusuzluk gibi durumların tespit edilmesi, tedavi planını değiştirebilir.

Ağrıyı Tedavi Ederken Uykuyu Unutmamak

Ağrı tedavisinde ilaçlar, fiziksel aktivite, rehabilitasyon ve uygun hastalarda farklı destekleyici yöntemler değerlendirilebilir.

Ancak uyku bozukluğu devam ediyorsa hastanın yaşam kalitesindeki iyileşme sınırlı kalabilir.

Bu nedenle kronik ağrı yönetiminde uyku sağlığının ele alınması bütüncül yaklaşımın önemli bir parçasıdır.

Uyku, her ağrının tek başına tedavisi değildir. Fakat iyi uyumak, sinir sisteminin ağrıyı düzenleme kapasitesini destekleyebilir.

Unutmayalım: Bazen ağrının hikâyesi yalnızca gündüz değil, gece de yazılır.

Dr. Bestami Gündüz
Yazar Gazetesi – Sağlık ve Bilim