İçeriğe geç
22 Kasım 2026 Pazar
Doç.Dr.rer-nat.Gültekin KAVUSANKöşe Yazarı

Emekli maaşları ve adalet-3

Giriş: 0 okunma5 dk okuma
Paylaş

Sesli Dinle

Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.

2006 yılında 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile SSK (Sosyal Sigortalar Kurumu), Emekli Sandığı ve Bağ-Kur birleştirilerek tek bir çatı altına alınmıştır. Buna zorlayan ise SSK'lıların ve Bağ-Kur’luların Emekli Sandığı emeklileri ile aralarındaki maaş uçurumun varlığıdır. Burada aslında çalışan kişilerin “Hizmetlerinin birleştirilmesi” ve “her üç kurum arasındaki farkların giderilmesi”; kişinin çalışma hayatı boyunca “farklı sosyal güvenlik statülerinde” (SSK/4a, Bağ-Kur/4b, Emekli Sandığı/4c) veya farklı kamu kurumlarında geçen prim günlerini, “TEK BİR ÇATI” altında (Sosyal Güvenlik Kurumu - SGK) toplanması amaçlanmıştır. Bu yasal işlemler aslında sorunları kısmen çözmüş ise de, hala birçok pürüzleri de gündeme taşımıştır. Her bireyin koşullarının ve durumlarının farklılıkları nedeniyle bu süreç hala devam edip gelmektedir. Emekli maaşlarında ise ne acıdır ki, farklı kesenek ödeyenlerin ve en az prim (kesenek) ödeyenlerin sürekli olarak daha fazla maaş alanlar kadar maaş istemeleri; SGK'nın hala doğru dürüst bir tabana oturtulamamasının da temel nedenidir. Eski her üç kurumun işgörenlerinin aylık prim (kesenek) ödentileri, farklıdır ve SSK ve BAĞ-KUR’luların ise birçoğunun firma ödemeleri yapılmadığından işgörenin sigorta primi yatırılmamıştır, yani işgören borçludur. Ayrıca SSK’lıların prim ödentilerini yasa gereğince işveren yapmaktadır; ama işveren ortada olmadığı veya firma iflas ettiğinden bunların primleri ödenmemiştir, ancak işgören parasının primlerinin ödendiğini zannetmektedir. Bu tür sorunların bir anda çözülmesi beklenmemelidir.

Öyleki bazıları, ki bunların büyük kısmı da EYT'li gruplardır, neredeyse bir simit 1 çay parası aylık prim ödemelerine rağmen haklarının zayi olduğu şeklinde bir takım temelsiz iddialarla ve ne acıdır ki, ülkedeki muhalefet partilerinin de oy alabilmek için bunu kullanmaları ve bu tür hak sahibi olmayanlara, hem sosyal medyada, hem de basın-yayın organlarında sahip çıkmaları, sorunu daha da büyütmüş ve yer yer sokaklarda gösteriler bile yapılmıştır.

Nedeni ise; bütün Bağ-Kur ve SSK'lılar emekli sandığı kategorisinde hizmet almak istemektedirler sorusunun bir diğer boyutu da SAĞLIK HİZMETLERİ’nden daha fazla ve memurlar kadar yararlanamamalarıdır. Bu durumun temelinde ise SSK iken işçilerin sağlık hizmeti aldıkları SSK HASTANELERİ'nin varlığıdır. Bağ-Kur'lular bu durumda adeta kimsesiz ve yetim kalmışlardır. Gerçi günümüzde genel sağlık sigortası kanunu ve uygulamaları ile bu sorun çözülmüştür ancak burada GSS(=Genel Sağlık Sigortası) uygulamasının bütçesinin hala SGK ile birlikte ve iç içe olması henüz tam anlamıyla çözülmemiştir.

Aslında SAĞLIK HİZMETLERİ ile SGK arasındaki bu ekonomik göbek bağının kesilmesi, 2030'larda ortaya çıkacak, 1992'lerde başlayan EYT sorunu gibi geleceğe süpürülmüş sorun şeklinde ortaya çıkacağı bir gerçektir.

Bu sorun, kangren bir soruna dönüşmeden ve fazla uzatılmadan EMEKLİLİK ve EMEKLİLİK SİSTEMİ ile SAĞLIK SİSTEMİNİN arasındaki bağın operasyon ile ayrılması kaçınılmazdır ve şarttır.

Genel sağlık Sigortası sistemi (GSS) uygulamasının geliştirilerek, SGK'dan tümüyle ayrılması daha iyi olacaktır. Batıdaki birçok ülkede sağlık hizmetleri ile emeklilik sisteminin organik ve mali bir ilişkisi yoktur. Bu ilişkinin kopartılması, ülke siyaseti içinde, hem günümüz ve hem de gelecekteki siyasetçileri rahatlatacaktır.

******

Üzücü olan aslında burada bireylerin kendilerini sorgulaması gereken, "BİREYSEL ADALET DUYGUSU"nun gelişmişliği değil midir?

(devam edecek)

Paylaş
Bu yazı yazarın kişisel görüşüdür.

Doç.Dr.rer-nat.Gültekin KAVUSAN — diğer yazılar

Yorumlar

Yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.