İçeriğe geç
20 Kasım 2026 Cuma
Doç.Dr.rer-nat.Gültekin KAVUSANKöşe Yazarı

Emekli maaşları ve adalet-2

Giriş: 0 okunma4 dk okuma
Paylaş

Sesli Dinle

Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.

Türkiye'de toplanan primler ile sigortalıların ve emeklilerinin hem sağlık giderleri yanında maaş ödemeleri 1991 yılına kadar sorunsuzdu ve hatta SSK bilançosunda kar bile ediyordu. 1991 yılından sonra bütçesinin denkliği bozuldu, harcamalar artarken toplanan kesenekler giderleri karşılayamaz oldu.1992 yılında 2 milyon 556 bin, 1993'te 8 milyon, 1994’te 19,4 milyon, 1995’te 81,8 milyon, 1996'da 144,4milyon, 1997’de 336 milyon, 1998'de 597 milyon TL'ye ulaşmıştı. Emekli maaşı ödenemediği için ayrıca sağlık hizmetlerini de parasızlık nedeniyle veremediğinden SSK hastanelerindeki hastalardan ilave paralar alınmaya başlanmıştı o kadar ki, insanlar ölülerini ve hastalarını hastanelerde rehin bırakmak veya senet imzalayarak almak zorunda kalmıştı. O zamanki SSK genel müdürü ise Kemal Kılıçdaroğlu idi. Bu dar boğazdan SSK'yı kurtarmak için prim ödeyen herkesin, çalışmasa bile kesenek ödeme koşuluyla SSK'lı yapılması ve emeklilik hakkı gelenlerinde emekli edilmeyerek, zorunlu emeklilik yaşının yükseltilerek daha sonra emekliye sevk edilmelerini öngören 4447 sayılı kanunla sorun çözülmeye çalışılmıştır. Bu kanun 1998 yılında yürürlüğe girmiştir.

*****

Burada iki önemli husus vardır:

Açığı kapatmak için çalışmasa dahi prim ödeyerek emeklilik hakkı elde edilmesidir ki, böylece on binlerce kişi kesenekleri defaten ödemek veya bir plan dahilinde ödemek suretiyle emeklilik hakkına sahip olmuşlardır. Böylece çalışan ve alın teriyle emekli olmaya uğraşanların adil hakları zail olmuştur. Emeklilik bir alın terinin karşılığı olmaktan çıkmıştır. Hatta bazı kişiler 16 yaşındaki torunlarının keseneklerini toptan ödeyerek gelecekte yan geliri olsun kabilinden emekli yapmışlar ve 20 yıl sonra 36 yaşına geldiklerinde de emeklilik hakkı kazanmışlardır.

İkinci bir sorun ise, SSK'nın ihtiyacı olan paranın bütçesine katılması için hali hazırda işgörenlerin emeklilik yaşları yükseltilmiş ve hem emeklilik hakları ellerinden alınmış hem de bir kaç yıl daha prim ödemek zorunda bırakılmış olmalardır.

İşte bu kanun ile gelecek 20-30 yılda, bir büyük sorun, çözülmek yerine böylece geleceğe doğru adeta süpürülmüştür.

Nitekim daha sonraki yıllarda ortaya bir garip emeklilik isteyen ve dahası hak ettiğine de inanan bir kitle ortaya çıkmıştır.

Biz bunu 2018 yılında ERKEN YAŞTA EMEKLİLİĞE TAKILANLAR yani EYT olarak kısaltılmış bir büyük emeklilik sorununu dilimize dolayacaktık. Daha sonra bu gerçeklik biraz kamufle edilsin diyerek EYT(=Emeklilikte Yaşa Takılanlar) şeklinde basında ve bürokraside telaffuz edilmiş ve günümüzde bunun temelinden haberi olmayan, sanki hakları yenmiş ve bürokrasiye kurban edilmiş bir kitle gibi lanse edilmiştir. İsterseniz 25-30 yaş altındaki sokaktaki insanlara sorun, devletin bu insanları çalıştırıp emeklilik haklarını gasp ettiğini sanmaktadır.

Neyse; EYT sorunu işte böyle doğmuştur ve gelecekte de devletin başına dert olacaktır, nitekim olmuştur da!

****

Üzücü olan aslında burada bireylerin kendilerini sorgulaması gereken, "BİREYSEL ADALET DUYGUSU"nun gelişmişliği değil midir?

(devam edecek)

Paylaş
Bu yazı yazarın kişisel görüşüdür.

Doç.Dr.rer-nat.Gültekin KAVUSAN — diğer yazılar

Yorumlar

Yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.