Çocuğun Odasına Açılan Görünmez Kapı

Dijital Oyunda Tehlike Bazen Oyunda Değil, Ekranın Diğer Tarafındaki Kişilerdir.

Bir çocuğun odasında sessizce oturması, her zaman yalnız olduğu anlamına gelmiyor.

Bazen elindeki tabletin ekranı, çocuğu dünyanın başka bir ucundaki insanlarla aynı oyunun içine taşıyor. Çocuk bir karakter seçiyor, oyuna giriyor, takım arkadaşları ediniyor, sohbet ediyor ve hiç tanımadığı kişilerle iletişim kurabiliyor.

İşte burada, ebeveynlerin çoğu zaman gözden kaçırdığı önemli bir alan ortaya çıkıyor

Çocuğun oynadığı oyundan çok, oyunun çocuğun hayatına kimleri dahil ettiği önem kazanıyor.

Dijital oyunlar çocukların hayatının bir parçasıdır. Oyun oynamak yalnızca vakit geçirmek anlamına gelmiyor.Çocuklar oyun aracılığıyla problem çözebiliyor, strateji geliştirebiliyor ve arkadaşlarıyla iletişim kurabiliyor. Bu nedenle her dijital oyunu tehlikeli görmek ya da çocukları tamamen ekranlardan uzaklaştırmaya çalışmak gerçekçi bir yaklaşım değil.

Asıl mesele, çocuğun dijital dünyada sınırlarının nerede başladığını ve nerede bittiğini öğrenmesi.

Çünkü çocuklar için dijital ortam ile gerçek hayat arasındaki çizgi her zaman yetişkinler kadar belirgin olmayabilir.

Oyunda tanıştığı bir kişiyi “arkadaşım” olarak görebilir. Kendisine ilgi gösteren, onu oyunda destekleyen ya da başarılarını öven bir kişiye hızla güvenebilir. Karşısındaki kişi de bu güveni kullanarak zaman içerisinde çocuğun özel bilgilerini öğrenmeye çalışabilir.

“Kaç yaşındasın?”

“Hangi okulda okuyorsun?”

“Tek başına mı evdesin?”

“Bunu ailene söyleme.”

İlk bakışta sıradan görünen bazı sorular, zaman içerisinde çocuğun sınırlarının aşılmasına dönüşebilir.

Üstelik dijital ortamda insanlar kendilerini oldukları gibi tanıtmak zorunda değildir. Bir kullanıcı adı, profil fotoğrafı veya oyun karakteri, karşımızdaki kişinin gerçek kimliği hakkında güvenilir bir bilgi vermez.

Bu nedenle çocuklara yalnızca “İnternette yabancılarla konuşma.” demek yeterli değildir.

Çocuğun, güvenli olmayan davranışı tanıyabilmesi gerekir.

Bir kişinin kendisini çocuk gibi göstermesi, özel bilgi veya fotoğraf istemesi, başka bir platforma geçmeyi önermesi, hediye ya da oyun içi avantaj karşılığında bir şey talep etmesi veya iletişimi gizli tutmaya çalışması önemli uyarı işaretleridir.

Ancak çocuğa bütün bu tehlikeleri anlatırken onu korkutmamak gerekir.

Çünkü korkutulan çocuk, başına bir şey geldiğinde yardım istemek yerine yaşadıklarını saklayabilir.

Bu yüzden çocuğun zihninde şu düşüncenin yerleşmesi çok değerlidir.

“Ne olursa olsun, bunu aileme anlatabilirim.”

Bazen çocuğu koruyan en önemli güvenlik önlemi, tabletin içindeki bir ayar değil, evin içinde kurulmuş olan güven ilişkisidir.

Anne ve babaların da dijital dünyaya tamamen yabancı kalmaması gerekir. Çocuğun hangi oyunları oynadığını bilmek, oyunun iletişim özelliklerini incelemek, gizlilik ayarlarını birlikte kontrol etmek ve çevrim içi deneyimleri hakkında konuşmak koruyucu olabilir.

Amaç çocuğun ekranını sürekli denetlemek değil, çocuğun dijital hayatına eşlik edebilmektir.

Çünkü çocukların hayatındaki bazı ilişkiler artık okulda, sokakta ya da apartman önünde başlamıyor.

Bir oyun odasının içinde başlayabiliyor.

Bu nedenle dijital dünyayı çocuklarımız için tamamen kapatmak yerine, o dünyanın kapısını birlikte açmayı öğrenmeliyiz.

Çocuğun ekran süresini takip etmek elbette önemli. Ancak bazen daha önemli olan soru şudur:

“Çocuğum ekranda ne kadar zaman geçiriyor?” değil, “O zamanın içinde neler yaşıyor?”

Dijital güvenlik yalnızca süreyi sınırlamakla sağlanmaz. Çocuğa sınır koymayı, hayır diyebilmeyi, şüpheli bir durumda iletişimi kesebilmeyi ve yardım istemekten utanmamayı öğretmek gerekir.

Ve belki de çocuklarımız için bırakabileceğimiz en önemli cümle şudur:

“Ne yaşarsan yaşa, bunu benimle konuşabilirsin.”

Teknoloji değişecek, oyunlar değişecek, platformlar değişecek.

Ama çocuğun kendisini güvende hissettiği bir yetişkine duyduğu ihtiyaç hiç değişmeyecek.