Sadi ÖZGÜLKöşe YazarıKaplumbağa Stratejisi Siyasetin Gizli Maliyetini Nereye Saklar?
Sesli Dinle
Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.
Siyasi mekanizmalar kararlarını küçük adımlara bölerek topluma aktarırken, yaratılan devasa maliyetlerin sıradan halkın üzerine yıkılmasına kim dur diyecek?
Zamana Yayılmış Yönetim Hamleleri
Siyasal mekanizmalar toplumları dönüştürürken kitlesel tepkilerden kaçınmak için adımlarını zamana yaymayı tercih ederler. Küçük kararlarla ilerleyen süreçler görünürlük kazanmadan kökleşir. Radikal değişimleri aniden uygulamak yerine zamana yayılmış ufak düzenlemelerle hedeflerine ulaşır. Bireyler günlük telaşlar arasında farkına varmadan dönüşümün parçası haline gelir. Tepkisizlik mekanizmanın en büyük yakıtı olarak işler.
Parçalanmış Dev Maliyet Dağıtımı
Kaplumbağa ilerleyişi sadece siyasal kararların biçimini değil, ortaya çıkan ekonomik faturanın aktarım yöntemini esaslıca değiştirir. Siyasi mekanizmalar faturayı toplumun önüne tek seferde koymaz. Parçalanmış maliyetler küçük zamlar, ek yükümlülükler, ek vergiler veya ertelenmiş ödemeler biçiminde hayatın akışına yedirilir. Vatandaşlar ağır bedelleri ancak geniş zaman diliminde toplam tabloyu görünce net biçimde anlayabilir.
Uygulanan stratejik yöntem sorumluluğu belirsizleştirir. Yükün gerçek kaynağını doğrudan siyasi kararlara bağlamak son derece zorlaşır. Vatandaşlar ekonomik darboğazı küresel krizlere, dönemsel dalgalanmalara veya tali gerekçelere bağlama eğilimi gösterir. Böylece faturanın asıl sahipleri kamuoyunun açık hedefi olmaktan kurtulur. Toplumsal tepkiler parçalanmış mikro ölçekli şikayetlere dönüşerek erir, etkisizleşir ve yok olur.
Mevzuat Labirentinde Gizlenen Yükler
Kamu otoritesi çıkardığı kararnameleri, yönetmelik değişikliklerini veya kurumsal yetki devirlerini son derece karmaşık terimlerin arkasına ustalıkla gizler. Ağır mevzuat düzenlemeleri sıradan takipçilerin gözünden çabucak kaçar. Aslında her düzenleme gelecekte toplumun üstlenmesi gerekecek yeni mali yükümlülüğün altyapısını kurar. Kamusal kaynakların transferi gündelik gürültünün arasında fark edilmeden usulca ve sakince tamamlanır.
Maliyetlerin parçalanması toplum kesimleri arasındaki dayanışmayı hayli zayıflatır. Farklı sosyal gruplar faturayı farklı zamanlarda ödediği için ortak muhalefet zemini asla oluşmaz. Her kesim kendi payına düşen yükle yalnız başına yüzleşir. Ayrışan tepkiler karar alıcıların elini güçlendirirken, toplumsal maliyetin genel büyüklüğü gözlerden saklanmaya devam eder. Düzen sorunsuzca tıkır tıkır işler.
Ağırlaşan Toplumsal Bilanço Yönetimi
Stratejinin başarısı zaman unsurunun psikolojik kontrolüne tam anlamıyla dayanır. İnsan zihni yakın geçmişteki küçük kayıpları unutma eğilimindedir. Her yeni düzenleme yapıldığında eski kayıplar kanıksanmış zemin haline gelir. Geçmişte tepki gösterilecek ağır koşullar zamanla tamamen normalleşir. Sürekli ötelenen faturanın toplam ağırlığı hissedildiğinde ise değişim yönü geri döndürülemez aşamaya çoktan ulaşmıştır.
Görünüşte tarafsız yürütülen idari işlemler, karar alıcıların üzerindeki siyasal baskıyı azaltan kalkan vazifesi görür. Alınan önlemler meşru zorunluluklar olarak ambalajlanır. Araştırmacılar krizlerin arkasındaki yapısal tercihleri ortaya çıkarmadıkça, kamusal zararın gerçek kaynağı doğru teşhis edilemez. Perde arkasındaki mimarlar sorumluluk üstlenmeden koltuklarını korur. Dönüşüm faturası fütursuzca artık doğrudan halkın sırtına yüklenir.
Milli Bağımsızlığı Vuran Bilanço Karşısında Toplumsal Gelecek
Türkiye merkezli siyasette yürütülen gündemlerin arka planında tam olarak bahsedilen mekanizma aktif çalışmaktadır. Siyasi tartışmalar kısır polemiklerle köpürtülürken, altta biriken devasa ekonomik yükümlülükler Türk halkının geleceğini ipotek altına almaktadır. Karar alıcıların zamana yayarak aktardığı ağır bilançonun farkına varmak, ülkenin milli bağımsızlığı ve kamu yararı açısından ertelenemez en temel zorunluluktur.