Üniversite tercih listesi nasıl yapılır? 24 tercihi sıralamanın mantığı ve sık hatalar
YKS'de adaylar en fazla 24 tercih yapabilir ve sistem, puanın yettiği ilk tercihe yerleştirir. Listeyi isteğe göre sıralamayı, başarı sırasıyla gerçekçi gruplar oluşturmayı ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.

Sesli Dinle
Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.
YKS'de adaylar en fazla 24 tercih yapabilir ve sistem, puanın yettiği ilk tercihe yerleştirir. Listeyi isteğe göre sıralamayı, başarı sırasıyla gerçekçi gruplar oluşturmayı ve sık yapılan hataları anlatıyoruz.
"Puanım yetiyorsa neden bu bölümü sona yazayım?" Tercih döneminde en sık duyulan bu soru, yerleştirme sisteminin mantığı anlaşılınca kendiliğinden cevaplanır. Sistem sizi, puanınızın yettiği ilk tercihinize yerleştirir; listedeki sıra puana göre değil, isteğinize göre olmalıdır. Adaylar en fazla 24 tercih yapabilir. Bu yazı, YKS hazırlık ve tercih rehberimizin son ve belki de en kritik aşamasını ayrıntılandırıyor.
Yerleştirme nasıl çalışır?
ÖSYM, adayları yerleştirme puanlarına göre en yüksekten başlayarak sıralar. Her aday için tercih listesine sırayla bakılır: Birinci tercihte kontenjan doluysa ve adayın puanı oradaki son yerleşenden düşükse ikinci tercihe geçilir. Aday, puanının yettiği ilk programa yerleştirilir ve listenin geri kalanına bakılmaz.
Bu işleyişin iki önemli sonucu vardır:
- Listenin başına hayalinizdeki programı yazmanın bir kaybı yoktur; tutmazsa sistem otomatik olarak bir sonrakine geçer.
- Gerçekten gitmek istemediğiniz bir programı listenin üst sıralarına yazmak, sizi oraya yerleştirebilir ve daha çok istediğiniz alt sıradaki programa hiç bakılmaz.
Taban puan değil, başarı sırası
Programların geçmiş yıllardaki taban puanları, sınavın zorluğuna göre her yıl değişir. Başarı sırası ise daha kararlı bir göstergedir: Bir programa geçen yıl en son yerleşen adayın sıralaması, bu yıl da yaklaşık hangi sıralamanın gerektiğini gösterir. Bu nedenle karşılaştırmayı kendi başarı sıranız ile programın geçmiş yıllardaki başarı sırası arasında yapın. Bu verileri YÖK Atlas'ta program bazında, birkaç yılı karşılaştırarak inceleyebilirsiniz.
Kontenjan değişiklikleri, yeni açılan programlar ve talepteki dalgalanmalar nedeniyle başarı sıraları yıldan yıla oynayabilir. Tek bir yılın verisine değil, son birkaç yılın eğilimine bakmak daha sağlıklıdır.
Üç gruplu liste yöntemi
| Grup | Tanım | Listedeki yeri |
|---|---|---|
| Hayalî (iddialı) | Geçmiş başarı sırası sizin sıranızdan belirgin biçimde daha iyi olan programlar | Üst sıralar |
| Gerçekçi | Geçmiş başarı sırası sizin sıranıza yakın olan programlar | Orta sıralar |
| Güvenli | Geçmiş başarı sırası sizin sıranızdan rahatça geride kalan ve yine de okumak isteyeceğiniz programlar | Alt sıralar |
Her grubun içinde de sıralama yine isteğe göredir. Örneğin gerçekçi gruptaki beş programdan en çok istediğiniz, o grubun en üstünde yer almalıdır. Güvenli grup, "hiçbir yere yerleşemedim" riskini azaltır; ancak bu gruba yalnızca gerçekten okumaya razı olacağınız programları yazın.
Adım adım tercih listesi hazırlama
- Sonuç belgenizi okuyun: Her puan türündeki puan ve başarı sıranızı not edin.
- Başarı sırası şartlarını kontrol edin: Hedef programlarınızda şart varsa sağlayıp sağlamadığınıza bakın. Ayrıntılar için başarı sırası şartı yazımızı okuyun.
- Uzun bir aday liste çıkarın: İlgi duyduğunuz bölümlerin farklı üniversitelerdeki programlarını, başarı sıralarıyla birlikte 40-50 seçeneklik bir taslakta toplayın.
- Elemeye geçin: Şehir, burs/ücret durumu, eğitim dili, program koşulları ve kişisel önceliklerinize göre eleyin.
- Üç gruba ayırın ve her grubu kendi içinde isteğe göre sıralayın.
- Kılavuzdaki koşul kodlarını okuyun: Bazı programlarda yabancı dil hazırlık, sağlık şartı, cinsiyet veya mülakat gibi özel koşullar bulunur.
- Son kontrolü yapın ve tercihleri son güne bırakmadan sisteme girin.
Sık yapılan 6 hata
- Puana göre sıralamak: En yüksek puanlı programı en üste yazmak yerine isteğe göre sıralamak gerekir.
- Tek yılın verisine güvenmek: Son birkaç yılın eğilimine bakın.
- İstemediği programı "nasılsa gelmez" diye yazmak: Gelebilir.
- Program koşullarını okumamak: Hazırlık sınıfı, ek ücret veya özel şartlar sonradan sürpriz yaratabilir.
- Vakıf üniversitesi ücretlerini araştırmamak: Ücretli veya indirimli bir kontenjana yerleşen aday, ücreti ödemekle yükümlü olur. Kontenjan türlerini burslu, indirimli ve ücretli kontenjan farkını anlattığımız yazıda açıkladık.
- Son güne bırakmak: Sistem yoğunluğu ve aceleyle yapılan hatalar riski artırır.
Bölüm mü, üniversite mi?
Bu sorunun herkes için doğru tek bir cevabı yok. Bölüm, mezuniyet sonrası mesleği belirlerken üniversite; akademik ortamı, şehir yaşamını, değişim programı ve staj olanaklarını etkiler. Yine de genel bir öneri yapılabilir: Mesleğe doğrudan bağlanan alanlarda (tıp, hukuk, öğretmenlik gibi) bölüm seçimi öncelikli düşünülürken, daha geniş kariyer yollarına açılan alanlarda üniversitenin olanakları ağırlık kazanabilir. Kararı netleştirmek için okulunuzun rehber öğretmeniyle görüşmek ve üniversitelerin tanıtım günlerini takip etmek faydalıdır.
Örnek: Bir adayın taslak listesi
EA puan türünde 40 bininci olan ve hukuk ile psikoloji arasında kararsız kalan bir adayı düşünelim. Bu aday önce iki bölümün farklı üniversitelerdeki programlarını, son birkaç yılın başarı sıralarıyla birlikte bir tabloya döker. Ardından hukuk programlarında başarı sırası şartını sağlayıp sağlamadığını kontrol eder. Şehir tercihi ve burs durumu gibi ölçütlerle elemeyi yapar.
Sonuçta liste şöyle şekillenebilir: İlk 4-5 sırada geçmiş yıllarda 25-35 bin bandında öğrenci alan ve en çok istediği programlar; orta bölümde 38-48 bin bandındaki programlar; son bölümde ise 55 binin ötesinde öğrenci alan ama yine de okumayı kabul edeceği programlar. Her grubun içinde hukuk ve psikoloji programları, adayın kendi önceliğine göre sıralanır. Bu örnekteki sayılar yalnızca yöntemi göstermek içindir; gerçek değerler her program ve yıl için farklıdır.
Sık sorulan sorular
24 tercihin hepsini doldurmak zorunda mıyım?
Hayır, en az bir tercih yeterlidir. Ancak yerleşme şansını artırmak için gerçekten okumak isteyeceğiniz programlarla listeyi olabildiğince doldurmak önerilir.
Yerleştiğim programa kayıt yaptırmazsam ne olur?
Kayıt yaptırmamanın sonraki yıl sınava girerken OBP hesabına etkisi olabilir; bu kuralı OBP hesaplamasını anlattığımız yazıda özetledik. Güncel kural için kılavuzu kontrol edin.

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Yazar Gazetesi, 2018 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.
İlgili Haberler




Yorumlar (0)
Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.
Bunlar da İlginizi Çekebilir



