Altının İtibarı Kriz Döneminde Sarsılıyor
Son bir yıl içerisinde, kriz dönemlerinde güvenli bir liman olarak kabul edilen altının değeri, Ortadoğu'daki savaşların artması ve finansal piyasalardaki dalgalanmalarla birlikte ciddi bir darbe aldı.
Spot Altın Fiyatındaki Dalgalanmalar
Pazartesi günü erken saatlerde, spot altın fiyatı 2026'nın en düşük seviyesine yakın olan 4.100 dolara kadar düştü. Ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran ile "çok iyi ve verimli görüşmeler" yapıldığını açıklaması ve İran'daki enerji tesislerine yönelik askeri saldırıları beş gün ertelemesiyle fiyatlar hızla 4.400 doların üzerine çıktı. Bu süreçte birkaç saat içerisinde yaklaşık 300 dolarlık bir fiyat hareketliliği yaşandı.
Yine de, bu tarihten bu yana değerinin yüzde 20'den fazlasını kaybetmiş durumda.
Gümüşteki Sert Düşüş
Gümüş ise ocak ayında 121,67 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesini gördükten sonra, değerinin neredeyse yarısını kaybetti. Bu durum, kıymetli madenin modern tarihindeki en sert çöküşlerden biri olarak kaydedildi.
Spot gümüş, yüzde 8,9 oranında bir düşüşle 61,76 dolara gerileyerek yılın en düşük seviyesine ulaşırken, İran savaşı başladığında 28 Şubat'ta 117 dolarlık seviyenin neredeyse yarısına düştü.
Finansal Piyasalardaki Değişimler
Trump'ın açıklamalarının ardından, dolar euro karşısında değer kaybetti ve pazartesi öğleden sonra euro başına 1,1572 dolara geriledi. Sterlin ise 1,3341 dolara yükseldi. Yen, dolar başına yaklaşık 159,47 seviyesinden işlem gördü.
Petrol fiyatlarının 100 doların üzerine çıkması ve tahvil getirilerinin artması, ABD dolarının güçlenmesine neden oldu. Bu durum, daha yüksek faizlere hazırlanan yatırımcılar için kıymetli metallerin cazibesini azaltıyor.
Dolar, bu ay itibarıyla yüzde 2'den fazla değer kazanarak güvenli liman olarak öne çıkan varlıklardan biri haline geldi. Faiz geliri olmayan bir varlık olan altın için bu durum, iki katlı bir darbe anlamına geliyor.
Yatırımcı Eğilimleri ve Altın
Savaşın sonuçları ve faizlerin yükselebileceği beklentisi, yatırımcıların devlet tahvillerine yönelmesini hızlandırıyor. Ancak deneyimli piyasa analistleri, altın konusunda aceleci kararlar verilmemesi gerektiği konusunda uyarıyor.
AJ Bell yatırım direktörü Russ Mould, altının 1971’den bu yana yalnızca üçüncü kez büyük bir boğa piyasası yaşadığını ve önceki iki dönemde de benzer dalgalanmaların görüldüğünü belirtiyor.
Dolayısıyla, altından tamamen vazgeçmek için erken olduğunu ifade ediyor.
Geçmişteki Yükseliş Dalgaları ve Günümüz
1971'de Richard Nixon’ın doları altın standardından kopardığı dönemde altının ons fiyatı 35 dolardan 1980’de 835 dolara yükseldi. Ancak bu süreçte üç mini ayı piyasası ve yüzde 10’un üzerinde beş düzeltme yaşandı.
2001'de dotcom balonunun patlamasının ardından başlayan ikinci yükseliş dalgası da oldukça dalgalıydı; altın 2011’de 1.900 dolara ulaşmadan önce iki ayı piyasası ve beş düzeltme yaşadı.
Üçüncü yükseliş dalgası da benzer şekilde dalgalı bir seyir izliyor. Mould, 2022’de yaşanan yüzde 20’yi aşan düşüşün bazı yatırımcıları hazırlıksız yakaladığını belirtiyor.
Gelecek Beklentileri
Mevcut satış dalgasının arkasındaki paradoks, bir zamanlar yatırımcıları altına yönlendiren bir krizin şimdi altının değeri üzerinde olumsuz bir etki yaratmasıdır. Yükselen petrol fiyatları, enflasyon endişelerini artırırken, bu da daha yüksek faiz beklentilerine yol açıyor. Yüksek faizler, temettü ödemeyen ve tutmanın maliyetini artıran altını daha az cazip hale getiriyor.
Mould, "Ortadoğu'da ve finansal piyasalarda bir kriz devam ederken altının fiyatı düşüyor; bu durum bazı yatırımcılar için altının güvenli liman statüsünü sorgulatabilir." dedi.
Ancak, altının parlak döneminin sona erdiğine dair kesin bir görüş birliği yok. 1970'lerdeki petrol şokları, enflasyon ve stagflasyon dönemlerinde altını öne çıkarmıştı.
Uzun süreli çatışmalar, kamu maliyesini zorlayarak bu dinamikleri yeniden canlandırabilir. Merkez bankalarının resesyona karşı faiz indirimleri ve parasal genişleme ile yanıt vermesi durumunda, altının değer saklama aracı olarak cazibesi hızla geri dönebilir.
“İran'daki savaş ve bunun petrol ile gaz fiyatları üzerindeki etkisi, enflasyon korkularını artırıyor ve merkez bankalarının faiz artışına gitme endişelerini körüklüyor” diyerek sözlerini tamamladı.
