Jeopolitik Gerilimler ve Piyasalara Etkileri
Dünya genelindeki artan jeopolitik gerginlikler, özellikle İran ile ilişkili gelişmeler, değerli metallerin değer kazanmasına neden oldu. Yatırımcılar, ABD'nin İran'daki protestolara vereceği tepkiler ile Grönland'a dair söylemler üzerinde yoğunlaşmış durumda.
Geçtiğimiz hafta, Fed Başkanı Jerome Powell'ın, ABD Adalet Bakanlığı'nın Fed binalarının yenilenmesi ile ilgili kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu açıklaması, bankanın bağımsızlığına dair endişeleri artırdı. Bu durum, eski Fed yöneticileri ve dünya genelindeki merkez bankası başkanlarının Powell'a destek vermesine neden oldu.
Enflasyon ve Faiz Beklentileri
Makroekonomik veriler arasında önemli bir yere sahip olan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), geçen yıl aralık ayında aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 2,7 artış gösterdi. ABD'de çekirdek enflasyonun ise yıllık yüzde 2,6 ile beklentilerin altında kalması, yatırımcıların fiyat istikrarının henüz tam olarak sağlanmadığına dair düşünceler geliştirmesine yol açtı.
Ülkede enflasyonun yüzde 2'lik hedefin üzerinde kalması ve istihdam piyasasındaki durumu gösteren sinyaller, piyasalarda Powell'ın görev süresi bitene kadar herhangi bir faiz indirimi beklenmemesine neden oldu. Ancak yıl boyunca iki faiz indirimi yapılması öngörülüyor, bunlardan ilki haziran ayında gerçekleşebilir.
Jeopolitik Gelişmeler ve Yatırımcı Davranışları
ABD yönetiminin İran'daki olaylara karşı sergilediği tutum dikkat çekerken, Grönland ile ilgili gelişmeler de yatırımcıların ilgisini çekmeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'ın kontrolünün ABD'ye devredilmesi konusunda NATO ile görüşmeler gerçekleştirdiklerini belirtti ve adanın ulusal güvenlik açısından önemini vurguladı.
Trump, Grönland'ın ABD'nin denetiminde olmaması halinde "Altın Kubbe ve diğer yatırımlar" açısından güvenlik boşluğu oluşacağına dikkat çekti. Ayrıca, İran'daki protestoların 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin değer kaybı sonrası başladığı, Tahran'daki olayların şiddetlenmesi üzerine internet erişiminin engellendiği bildirildi.
Trump, İran'a yönelik saldırı planını durdurma kararının kimsenin etkisiyle değil, kendi iradesiyle alındığını ifade etti. Bu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, yüzde 4,23 seviyesini görerek 3 Eylül 2025'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Dolar endeksi de yüzde 0,3 artışla 99,4'e yükseldi.
Değerli metaller, jeopolitik gerginlikler ve Fed'e dair endişelerin etkisiyle haftayı olumlu bir şekilde tamamladı. Altın ve gümüş, küresel belirsizlik ortamında artan güvenli liman talepleriyle yeni rekorlar kırdı.
Altın ve Gümüşteki Hareketler
Altının ons fiyatı, hafta boyunca dalgalı bir seyir izledi. Haftanın sonunda, altının ons fiyatı en düşük 4.513,12 dolara kadar gerilerken, en yüksek 4.642,95 doları görerek rekor kırdı ve haftayı 4.595,72 dolardan kapattı.
Gümüşün ons fiyatı da, jeopolitik ve siyasi endişelerin etkisiyle değer kazanarak, bireysel yatırımcıların güçlü talebi ile desteklendi. Sanayi metali olarak da talep gören gümüş, 93,65 dolarla rekor kırdı ve haftayı 90,09 dolardan tamamladı.
Altın ve gümüşteki artışa paralel olarak, platin ve paladyum da haftayı olumlu bir seyirle tamamladı. Bu gelişmelerle birlikte, değerli metallerde ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 12,8, platinde yüzde 2,9, altında yüzde 1,9 ve paladyumda yüzde 0,8 değer kazandı.
Baz Metallerdeki Durum
Baz metaller, tamamlanan haftada karışık bir seyir izlerken, yatırımcıların dikkatleri stratejik metallere yönelik tarifelere ilişkin haber akışına odaklandı. Trump, bazı stratejik metallere gümrük vergisi uygulamama kararı aldığını ve bunun yerine uluslararası ticaret ortaklarından tedarik arayışına gireceklerini açıkladı.
Bakır fiyatları, küresel arz endişeleri ile rekor seviyelere yükselirken, Londra Metal Borsası'nda bakırın tonu 13.407 dolarla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Ancak fiyatlar, ABD'nin gümrük tarifesi planlarını ertelemesi ve doların değer kazanması ile birlikte kazançlarını kaybetti.
ABD yönetiminin stratejik metallere yönelik tarife baskısını hafifletmesi, bakır piyasasında risk primini ve fiyatları azalttı. Enerji dönüşümüne yönelik talep ve maden arzındaki kısıtlar, bakırda rekor fiyatlara yol açarken, çinko fiyatları da üç yılın zirvesini gördü.
Nikel, Endonezya'nın ihracat kotalarını azaltabileceğine dair sinyallerle yükselişini sürdürerek 19 ayın en yüksek seviyelerini test etti. Bu gelişmelerle baz metallerde çinkoda yüzde 1,7, nikelde yüzde 0,7 değer kazanırken, alüminyumda yüzde 0,2, kurşunda yüzde 0,3 ve bakırda yüzde 0,6 değer kaybedildi.
Petrol ve Doğal Gaz Piyasaları
Petrol fiyatları, İran'daki iç karışıklık ve ABD-İran geriliminin artmasıyla haftaya yükselişle başlamasına rağmen, hafta ortasında Trump'tan gelen açıklamalarla endişelerin azalması nedeniyle yükselişi sınırlı kaldı.
Trump, İran'daki protestoculara yönelik baskının hafifletildiğini belirtmesinin ardından petrol fiyatları baskılandı. Arz tarafında ise Venezuela'da yönetim değişikliği sonrası ABD ile yapılan anlaşma, Venezuela ham petrolünün ABD pazarına yönlendirilmesiyle küresel arz endişelerini hafifletti.
Doğal gaz fiyatları, mevsim normallerinin üzerinde sıcak geçen kış koşullarının etkisiyle düştü. ABD'de yüksek üretim ve düşük ısınma talebi nedeniyle gaz fiyatları haftalık bazda azalarak 3 ayın en düşük seviyelerine indi.
Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 3,3 artarken, New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı yüzde 2,1 değer kaybetti.
Tarım Emtia Piyasalarındaki Gelişmeler
Tarım emtia piyasalarında, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) raporları ile ihracat ve biyoyakıt kaynaklı talep sinyalleri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. USDA'nın verilerine göre, ABD'de mısır üretimi ve stokları yukarı yönlü revize edilirken, buğday ve soya fasulyesinde stokların artması arz baskısını artırdı.
Ancak, hafta içinde Çin'in soya fasulyesi alımlarının artması ve ABD'de etanol üretiminin rekor seviyelere ulaşması, soya fasulyesi ve mısırda tepki alımlarını destekledi.
Bu gelişmelerle birlikte, Chicago Ticaret Borsası'nda pirinçte fiyatlar yüzde 3,4, buğdayda yüzde 0,1 değer kazanırken, mısırda yüzde 4,7 ve soya fasulyesinde yüzde 0,6 değer kaybetti.
ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 0,7 azalırken, şekerde yüzde 0,7 ve pamukta yüzde 0,3 artış kaydedildi. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 4,8 azalışla tamamladı.
