Kırgız Alfabesinde Reform Tartışması Rus Harflerinin Çıkarılması Gündemde

Kırgızistan’da dil politikalarına ilişkin yürütülen tartışmalarda, alfabenin sadeleştirilmesi ve özgün fonetiğin korunması amacıyla yeni bir öneri gündeme geldi.
Kırgızistan’da düzenlenen “Kırgız Dilinde Yazım Kuralları: Mevcut Durum ve Geliştirme Sorunları” başlıklı konferansta, Kiril alfabesindeki bazı Rusça kökenli harflerin çıkarılması fikri tartışıldı.

Devlet Dili ve Dil Politikası Ulusal Komisyonu ile Ulusal Bilimler Akademisi Dilbilim Enstitüsü iş birliğinde yapılan toplantıda, mevcut imla sisteminin uzun süredir değişmediği ve bunun yazımda çeşitli sorunlara yol açtığı ifade edildi.

Akademisyenler, alfabenin daha net ve sade hale getirilmesi gerektiğini vurgulayarak, özellikle Kırgızcada yer almayan bazı harflerin kullanımının dilin doğal ses yapısını bozduğunu belirtti.
Uzmanlara göre bu durum, yeni neslin doğru telaffuz alışkanlıklarını da olumsuz etkiliyor.

Konferansta konuşan dilbilimcilerden Sırtbay Musayev, yazım sisteminin güncellenmesi gerektiğini belirterek, “Mükemmel yazım için mükemmel bir alfabe gerekir” ifadelerini kullandı.
Musayev, 1930’lu yıllardan bu yana alfabe üzerinde kapsamlı bir düzenleme yapılmadığını ve bunun dil politikalarında boşluklar oluşturduğunu söyledi.

Uzmanlar, önerinin Kiril alfabesinden tamamen vazgeçmek anlamına gelmediğini, yalnızca mevcut yapının daha işlevsel hale getirilmesini amaçladığını aktardı.
Kırgızistan’da halihazırda 36 harften oluşan Kiril tabanlı alfabe kullanılıyor ve bunun içinde Rusça kökenli harfler de yer alıyor.

Yetkililer, dil reformu tartışmalarının ilerleyen dönemde daha geniş kapsamlı değerlendirmelerle devam edeceğini belirtiyor.