Dolar Endeksi Yükselişte
ABD dolarının euro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, İngiliz sterlini ve İsveç kronu gibi para birimleri karşısındaki değerini ölçen dolar endeksi, Orta Doğu'daki devam eden jeopolitik gerginliklerin enerji arzına dair endişeleri artırması ve bununla birlikte enflasyon risklerinin merkez bankalarının politika kararlarında daha temkinli bir yaklaşım sergileyeceği beklentilerini güçlendirmesi sonucu yükseliş gösterdi.
Dolardaki değer artışı, yatırımcıların ABD ve İsrail’in İran’a yönelik eylemleri ile İran'ın karşı saldırılarının yarattığı jeopolitik riskler nedeniyle dolar varlıklarına yöneldiğini ve bu durumun dolar endeksinde yukarı yönlü bir hareket oluşturduğunu gösteriyor.
Enerji Fiyatlarındaki Artış ve Enflasyon
Orta Doğu'daki süregelen jeopolitik gerilimler, enerji piyasalarında arz güvenliği konusundaki endişeleri artırarak petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturmaya devam ediyor. Enerji maliyetlerindeki bu artış, küresel ölçekte enflasyonun hızlanma riskiyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.
Bu gelişmeler, merkez bankalarının para politikalarında temkinli ve sıkı bir duruş sergileyeceğine dair beklentileri pekiştirirken, jeopolitik riskler kaynaklı enerji fiyatlarındaki artışların varlık fiyatlamaları üzerinde dolaylı fakat etkili bir etki yarattığı görülüyor.
Faiz İndirim Beklentileri Zayıfladı
Piyasalarda, ABD Merkez Bankası (Fed) ile ilgili faiz indirimi beklentileri zayıflamış durumda. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yılın ilk faiz indirimini temmuz toplantısında yapacağı beklentileri ertelenirken, yıl genelinde ise daha önceki 2 olan gevşeme adımı beklentisi 1'e düşmüş durumda.
Bu gelişmeler sonucunda, dolar endeksi 100 seviyesinin üzerine çıkarak 100,3 seviyesine kadar yükseldi. Endeks, yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 2 oranında değer kazandı.
Euro/Dolar ve Diğer Paritelerdeki Durum
Euro/dolar paritesi 1,1433 ile Ağustos 2025'ten bu yana en düşük seviyesine ulaşırken, dolar/İsviçre frangı paritesi 0,7895 ile 23 Ocak 2026'dan, dolar/yen paritesi ise 159,68 ile Temmuz 2024'ten bu yana en yüksek seviyelerini gördü.
İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu, dünya genelinde risk algısının artış gösterdiğini belirterek, doların en büyük rezerv para birimi olmasının yanı sıra dünya ticaretinde ve yatırımlarında yüzde 57-58 oranında bir paya sahip olmasının güvenli liman statüsünü sürdürdüğünü ifade etti.
Doların ticaret ve yatırımdaki payının azalmış olsa da en büyük paya sahip olmayı sürdürdüğünü dile getiren Aslanoğlu, "Dünyada ABD dahil birçok ülkeyi etkileyebilecek ciddi ekonomik sorunlar ortaya çıkabilir. Bu sebeple yatırımcılar doları tutmayı tercih ediyor çünkü dolarla her yerde işlem yapabilir." şeklinde konuştu.
Jeopolitik Riskler ve Doların Geleceği
Aslanoğlu, Japonya'nın yeni Başbakanı Takaiçi Sanae'nin daha genişletici politikalar izleme isteği ve Euro Bölgesi'nde faizlerin düşük kalmasının, doların rakipleri arasında öne çıkmasına neden olabilecek diğer etkenler olduğunu belirtti.
Son olarak, dünyada altının güvenli bir liman olarak öne çıktığını vurgulayan Aslanoğlu, "Herkese yetecek kadar altın yok ama ABD doları basarak yeterli miktarı sağlayabilir. Bu durum da önemli sebeplerden biri." ifadesini kullandı.
Societe Generale FX Strateji Başkanı Kit Juckes, dolar endeksinin Orta Doğu'daki olaylardan kaynaklanan artan jeopolitik gerilimler ve yükselen enerji fiyatlarına tepki olarak geçen kasım ayından bu yana ilk kez 100'ün üzerine çıktığını bildirdi.
ABD Başkanı Donald Trump'ın daha zayıf bir dolar ve daha düşük faiz oranlarını tercih ettiğini belirten Juckes, "Ancak ABD ekonomisinin dirençli olduğunu kanıtladı. ABD artık önemli bir petrol üreticisi ve doların rezerv para birimi statüsü belirsizlik zamanlarında bu para birimini desteklemeye devam ediyor." dedi.
Juckes, "ABD ekonomisinde önemli bir yavaşlama veya petrol fiyatlarındaki artışın tersine dönmediği sürece, doların bu yıl boyunca ve 2027'ye kadar yükselmeye devam etmesini bekliyoruz." şeklinde ifade etti.
Londra merkezli Ballinger Group FX Piyasalar Analisti Kyle Chapman ise, "ABD ve Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) satış baskısını hafifletme çabalarına rağmen ham petrol fiyatlarının 100 dolar civarında kalmaya devam etmesiyle dolar endeksi, kasım ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı." değerlendirmesinde bulundu.
