Bilecik’teki Mağarada Binlerce Yıllık Kaplumbağa Heykelcikleri Ortaya Çıkarıldı

Bilecik’in İnhisar ilçesinde yürütülen arkeolojik kazılarda, yaklaşık 12 bin 700 ila 16 bin 500 yıl öncesine tarihlendirilen 25 kaplumbağa heykelciği bulundu. Kireç taşından yapılan eserlerin, dönemin ritüellerinde kullanılmış olabileceği değerlendiriliyor

Bilecik’in İnhisar ilçesinde bulunan Gedikkaya Tepesi ve İn Mağarası Arkeolojik Kazı Alanı’nda sürdürülen çalışmalar, bölgenin binlerce yıl önceki inanç dünyasına ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya koydu.

Kültür ve Turizm Bakanlığı adına Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Deniz Sarı’nın başkanlığında gerçekleştirilen kazılarda, yaklaşık MÖ 14 bin 500 ile MÖ 11 bin 200 yılları arasına tarihlendirilen 25 kaplumbağa figürü gün yüzüne çıkarıldı.

Kazılar İki Ay Boyunca Sürdürüldü

Arkeolojik çalışmalar 18 Mayıs ile 18 Temmuz tarihleri arasında 14 kişilik bir ekibin katılımıyla gerçekleştirildi.

Kazılarda ortaya çıkarılan figürlerin büyük bölümünün kireç taşından üretildiği, bazı örneklerin ise kil malzemeyle kaplandığı belirlendi. Eserler arasında yaklaşık 30 santimetre uzunluğa ve 20 santimetre genişliğe ulaşan örneklerin bulunduğu bildirildi.

Karbon-14 analizleri sonucunda heykelciklerin Epipaleolitik Dönem’e ait olduğu değerlendirildi. Bu dönem, insanların avcı-toplayıcı yaşam biçimini sürdürdüğü ve sembolik uygulamaların giderek çeşitlendiği tarih öncesi süreçlerden biri olarak biliniyor.

Mağaranın Ritüel Alan Olduğu Düşünülüyor

Kazı Başkanı Prof. Dr. Deniz Sarı, bölgede bulunan arkeolojik kalıntıların mağaranın sıradan bir yerleşim alanından farklı özellikler taşıdığına işaret ettiğini belirtti.

Sarı, bu yıl ortaya çıkarılan kaplumbağa heykelciklerinin mağaranın ritüel niteliğine ilişkin değerlendirmeleri güçlendirdiğini ifade etti.

Araştırmacılara göre bazı heykelciklerin özensiz ve hızlı biçimde şekillendirilmiş olması, bunların günlük kullanım amacıyla değil, belirli ritüeller kapsamında hazırlanmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.

Kaplumbağa Figürleri Özel Bir Düzenlemede Bulundu

Kazı alanında yuvarlak biçimli mimari düzenlemelerin çevresinde, toprağa saplanmış halde çok sayıda kaplumbağa figürüne rastlandı.

Prof. Dr. Sarı, bu yerleşimin geçmişte gerçekleştirilen ritüellerle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. Figürlerin bir bölümünün yarım bırakılmış veya hızlı şekilde biçimlendirilmiş olması da araştırmacıların dikkatini çekti.

Kazı ekibi, dönemin insanlarının Gedikkaya Tepesi’nin görünümünü kaplumbağaya benzetmiş olabileceği ihtimali üzerinde de duruyor.

Gedikkaya Tepesi İle Kaplumbağa Sembolizmi Arasında Bağlantı Araştırılıyor

Araştırmacılar, bulunan heykelciklerin biçimleri ile Gedikkaya Tepesi’nin doğal yapısı arasında sembolik bir ilişki bulunabileceğini düşünüyor.

Prof. Dr. Sarı’ya göre bu bulgular, bölgede bir tür dağ kültünün bulunmuş olabileceğine yönelik yeni sorular ortaya çıkarıyor. Ancak bu yorumun kesinlik kazanması için kazı alanındaki çalışmaların ve eserlerin ayrıntılı incelemelerinin sürdürülmesi gerekiyor.

Kaplumbağa sembolünün Yakın Doğu’daki bazı tarih öncesi topluluklarda da kullanıldığı biliniyor. Bu nedenle Bilecik’te bulunan örneklerin, dönemin sembolik dünyasının anlaşılması açısından önemli veriler sunabileceği değerlendiriliyor.

Kaplumbağa Figürleri Uzun Yaşamı Temsil Ediyor Olabilir

Kaplumbağanın farklı kültürlerde uzun yaşam, dayanıklılık ve süreklilik gibi anlamlarla ilişkilendirildiğine dikkat çekildi.

Gedikkaya Tepesi’ndeki heykelciklerin de benzer sembolik anlamlar taşıyıp taşımadığı, devam eden araştırmalar kapsamında değerlendirilecek.

Kazılarda ortaya çıkarılan eserler, ayrıntılı inceleme ve restorasyon çalışmalarının yapılması amacıyla Bilecik Müzesi ile Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi’ne teslim edildi.

Yeni analizlerin ve kazı çalışmalarının, mağaranın binlerce yıl önce hangi amaçlarla kullanıldığına ilişkin daha kapsamlı bilgiler ortaya koyması bekleniyor.