BMGK, İran Yaptırımları Üzerine Toplandı
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK), İran'a yönelik 1737 Yaptırımlar Komitesinin etkinliklerini sürdürmesi konusunda bir araya geldi.
ABD Temsilcisi, Rusya ve Çin'i Eleştirdi
Bu ayki dönem başkanlığını yürüten ABD'nin Daimi Temsilcisi Mike Waltz, Rusya ve Çin’in İran’a uygulanan yaptırımları denetleyen komiteyi istemediğini öne sürerek, bu ülkeleri İran yönetimini “korumakla” suçladı.
Waltz, Rusya ve Çin’in komitenin işleyişini engellemesini “kötü niyetli” olarak nitelendirirken, her iki ülkenin de Birleşmiş Milletler kararlarını ihlal ederek İran ile askeri ticaret ilişkilerini sürdürdüğünü iddia etti.
Rusya'nın Tepkisi
Rusya'nın BMGK Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia, ABD’yi "hukuksuzlukla" itham ederek, Rusya’nın 1737 Yaptırımlar Komitesini yeniden faaliyete geçirmek için bir gerekçe görmediğini ifade etti.
Nebenzia, “ABD'nin Güvenlik Konseyi'nin İran'a karşı kararlarının yeniden ele alınması ve 1737 Komitesinin yeniden kurulması için yasal bir dayanağı yoktur.” şeklinde konuştu.
Çin'in Görüşleri
Çin’in BMGK Daimi Temsilcisi Fu Cong, 1737 Yaptırımlar Komitesi hakkında yorum yapmayacağını belirterek, "Belirli bir ülkenin Konsey'i siyasi amaçlar için kullanmaktan vazgeçmesi" gerektiğini vurguladı.
Fu, "ABD ve İsrail, askeri operasyonlarını derhal durdurmalı ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) güvenceleri altındaki İran nükleer tesislerine saldırmaktan kaçınmalıdır." dedi.
Uluslararası Toplumun Mesajı
Uluslararası toplumun, dünyanın “orman kanununa geri dönmesine” karşı net bir duruş sergilemesi gerektiğini belirten Fu, “İran nükleer krizinin tetikleyicisi ABD'nin tek taraflı JCPOA'dan çekilmesidir. İran nükleer sorununa siyasi ve diplomatik bir çözüm bulunmalıdır.” ifadelerini kullandı.
Fu, ayrıca ABD'nin güvenilirliğini kaybettiğini ve İsrail ile birlikte İran ile müzakere sürecinde güç kullandığını, bu nedenle İran nükleer meselesinin kışkırtıcısının ABD olduğunu söyledi.
Ancak, bu komitenin faaliyetleri, ABD ile İran arasında 2015 yılında varılan nükleer anlaşma sonrasında BMGK'nin 2231 sayılı kararıyla yaptırımların kaldırılmasıyla durmuştur.
İran, Haziran 2025'te ABD ile müzakereler devam ederken, İsrail ve ABD'nin saldırıları sonucunda IAEA ile işbirliğini askıya almış, İngiltere, Fransa ve Almanya'nın girişimiyle 2231 sayılı BMGK kararında yer alan "snapback mekanizması" 28 Ağustos 2025’te devreye girmiştir. Bu durum, Tahran'a BM yaptırımlarının yeniden uygulanmasına yol açmıştır.
