2023 Yılında Küresel Sağlık Zorlukları
Bu yıl dünya genelinde sağlık sektöründe karşılaşılan başlıca zorluklar neler? Uzmanlardan, 2026'da ön plana çıkması beklenen konuları ve önemli öncelikleri belirlemek amacıyla bilgi aldık.
Sağlık Alanındaki Değişimler
Sağlıkta liderlik değişimlerinden iklim değişikliği ile sağlık hizmetlerinde yapay zekâ (AI) kullanımına kadar birçok mesele, politikaların şekillenmesine, tartışmaların yönlendirilmesine ve küresel söylemin liderliğine etki edecek.
Geçtiğimiz yıl, ABD'de Donald Trump yönetimi, insani yardım ve kalkınma desteğinde tarihi kesintilere gitti ve bu durum küresel sağlık sistemini derinden etkiledi.
O günden bu yana birçok ülke benzer adımlar atarak önceliklerini değiştirdi ve uluslararası sağlık programlarına ayrılan bütçeleri kısıtladı.
Finansman ve Çocuk Sağlığı
Gates Vakfı Avrupa Ofisi Direktörü Anja Langenbucher, "Küresel sağlık girişimleri için son finansman duraklamaları ilerlemeye karşı rüzgâr oluşturuyor; belirsizlik sürerse etkileri 2026'ya kadar devam edebilir," uyarısında bulundu. "Bu, yüzyılda ilk kez çocuk ölümlerinin yeniden arttığı bir döneme denk geliyor."
Aynı zamanda, sağlık hizmetlerinin hedeflenmesini iyileştirebilecek yapay zekâ destekli araçlar, yeni nesil aşılar ve iklim akıllı tarımın verimliliği artırma potansiyelinin de olumlu birer işaret olduğunu belirtti.
Sıtma ve Küresel Fonun Uyarıları
AIDS, Tüberküloz ve Sıtma ile Mücadele için Küresel Fon, sıtmayı önemli bir zorluk olarak öne çıkardı. Kuruluş, sıtma önleme çalışmalarındaki duraklamaların ve artan ilaç direncinin, yetersiz finanse edilen hizmet sistemlerinin sonuçları olduğunu ifade etti.
Bir Küresel Fon sözcüsü, "Nihai ölçüt, en savunmasız bireyleri tamamen önlenebilir hastalıklardan koruyup koruyamayacağımız olacak," dedi.
Yapay Zekanın Rolü ve İnovasyon
Yapay zekâ ve diğer yenilikçi teknolojilerin sağlık hizmetlerini dönüştürmesi, tanı, ilaç geliştirme ve sağlık çalışanlarının iş yükünü azaltma alanlarında ilerlemeleri hızlandırması bekleniyor.
Küresel sağlık teknolojisi şirketi Philips, yapay zekânın sağlık profesyonellerinin günlük iş yükünü azaltma potansiyelini en umut verici gelişmelerden biri olarak değerlendirdi.
Philips sözcüsü, "Sağlık hizmetleri yeni bir evreye giriyor. Yapay zekâ, bakımın sunulma şeklini dönüştürüyor ve karmaşık sisteme anlam kazandırmaya yardımcı oluyor," açıklamasında bulundu.
Biyoteknolojinin Yükselişi
Avrupa genelinde biyoteknoloji hızla gelişiyor ve yakın zamanda sunulan AB Biyoteknoloji Yasası'nın politika tartışmalarında önemli bir yer kaplaması bekleniyor.
İspanyol biyoteknoloji şirketi HIPRA'nın sözcüsü, "2026'nın Avrupa için stratejik özerkliğe ve kıtanın rekabet gücüne katkı sunacak bir biyoteknoloji yılı olmasını bekliyoruz," dedi.
Ayrıca, biyoteknolojinin güvenlik ve biyosavunmadaki rolünün arttığına dikkat çekti. Bu, hem biyolojik tehditlerle başa çıkmayı hem de sağlık acil durumlarına hızlı yanıt vermeyi mümkün kılacak.
İş Gücü Açığı ve Zorluklar
Sağlık sistemlerinin karşılaştığı bir diğer büyük zorluk, artan talep, yaşlanan nüfus ve profesyonellerdeki kötüleşen ruh sağlığı ortamında büyüyen iş gücü açığıdır.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nde (OECD) sağlık politikası analisti Katherine de Bienassis, "İş gücüne ilişkin kısıtların 2026'da sağlık politikası tartışmalarında önemli bir yer tutmaya devam etmesini bekliyoruz," dedi.
Bienassis, hemşire, birinci basamak hekimi ve uzman eksikliklerinin OECD ülkeleri genelinde yaygın olduğunu ve bunun sistem kapasitesini azalttığını ifade etti.
İklim Değişikliği ve Sağlık Sorunları
İklim değişikliğinin etkileri arttıkça yeni sağlık sorunları ortaya çıkmaktadır. Sivrisinek kaynaklı hastalıkların yayılması, biyolojik çeşitlilik kaybı ve artan kirlilik seviyeleri gibi konular gündemi meşgul ediyor.
Sağlık ve Çevre İttifakı Direktörü Génon K. Jensen, bilimsel verilerin iklim krizinin yavaşladığına dair herhangi bir işaret göstermediğini belirtti. Politika yapıcıların çevresel ve iklim politikalarını önceliklendirmesi gerektiğini vurguladı.
Ticaret Ortamı ve İlaç Sektörü
İlaç sektörü, son zamanlarda gümrük vergileri ve jeopolitik gerilimlerle zor bir ticaret ortamında faaliyet göstermeye çalışıyor.
Avrupa Politika Merkezi'nde direktör yardımcısı Elizabeth Kuiper, "Avrupalılar, Amerikalıların patentli ilaçlar için kendilerinden iki ila üç kat daha fazla ödediği gerçeğini görmezden geliyor," dedi.
2026 İçin Beklentiler
2026, sağlık konularının gündemde daha fazla yer kapladığı bir yıl olabilir. Cinsel ve üreme sağlığı alanında çalışan DSW'de politika ve savunuculuk kıdemli görevlisi Ffion Storer-Jones, "2025'te artan cinsiyet temelli sağlık uçurumu farkındalığının, özel fonlamaya dönüşmesini umuyoruz," dedi.
Ayrıca, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardaki artış ve antimikrobiyal direnç oranlarının, göz ardı edilmemesi gereken bir halk sağlığı tehdidi olmaya devam edeceğini belirtti.
Storer-Jones, "Küresel sağlıktaki 'panik ve ihmal' döngüsünde 2026'nın başka bir ihmal yılına dönüşmemesini umuyoruz," şeklinde konuştu.
