Türkler Neden Yunan Adalarını Tercih Ediyor?

Samos tatilinde dikkat çeken gözlemler: Türk turistlerin Yunan Adaları tercihi, fiyatın ötesinde hizmet, nezaket ve huzur arayışını gündeme getiriyor.

Son yıllarda basında ve medyada sıkça karşılaştığımız bir konu var: Türk turistlerin artık Bodrum ve Çeşme gibi Türkiye’nin geleneksel tatil merkezleri yerine Yunanistan’ı ve özellikle Yunan Adaları’nı tercih etmeleri.

Bu haberleri ben de uzun zamandır takip ediyordum. Ancak insan bazı şeyleri uzaktan okumakla, bizzat yaşayarak görmek arasında önemli bir fark olduğunu düşünüyor.

Ben de bu nedenle geçtiğimiz günlerde yaklaşık 10 günlük bir Samos Adası tatili yaptım. Ankara’dan yola çıkarak önce Kuşadası’na gittim. Feribotla Samos’a geçebilmek için bir gece Kuşadası’nda konakladım.

Ve daha Samos’a geçmeden önce, üzerinde düşünülmesi gereken bazı gözlemlerim oldu.

Turiste yaklaşım meselesi

Kuşadası’nda karşılaştığım bazı işletmelerde, turizme yeterince hazır olmayan, turist ilişkileri konusunda eğitim ve deneyim eksikliği hissedilen yaklaşımlarla karşılaştım.

Sokakta veya dükkânların önünde turistleri içeriye davet etmek elbette turizmin bir parçası olabilir. Ancak bunun ısrarcı bir biçimde yapılması, turistin rahat hareket etmesini engelleyen bir hâl alması ya da sözlü olarak rahatsız edilmesi, bence üzerinde düşünülmesi gereken bir mesele.

Turist, kendisine bir şey satılmaya çalışılan kişi olmaktan önce, o bölgeye para harcamak ve güzel vakit geçirmek için gelen bir misafirdir.

Bu anlayışın turizmin temelinde olması gerektiğini düşünüyorum.

Samos’ta dikkatimi çeken neydi?

Feribotla Samos’a geçtiğimde ise bambaşka bir atmosferle karşılaştım.

Adadaki turistlerin önemli bir bölümünün Türkiye’den geldiğini gördüm. Benim gözlemime göre turistlerin yaklaşık yüzde 80’i Türklerden oluşuyordu. Bu elbette benim bulunduğum yerlerdeki kişisel gözlemim; bilimsel bir oran olarak değerlendirilmemeli.

Fakat benim için asıl dikkat çekici olan, Türk turistlerle Yunan işletmeciler arasındaki ilişki biçimiydi.

İnsanların birbirlerine daha sakin, daha nazik ve daha saygılı davrandığını gözlemledim.

Bunun arkasında yalnızca ekonomik bir hesap olmadığını düşünüyorum.

Çünkü turizm sadece “müşteri geldi, para harcadı ve gitti” ilişkisi değildir.

Turizm aynı zamanda insan ilişkisidir.

Mesele gerçekten sadece fiyat mı?

Türkiye’de Türklerin Yunan Adaları’na gitmesinin en önemli nedenlerinden birinin fiyatlar olduğu sıkça ifade ediliyor.

Ben de Samos’a gitmeden önce buna yakın bir düşünceye sahiptim.

“Yunanistan daha ucuz, dolayısıyla Türkler oraya gidiyor.”

Fakat yaklaşık 10 günlük deneyimimin sonunda bu düşüncem önemli ölçüde değişti.

Benim gördüğüm kadarıyla fiyatlar birçok noktada Türkiye’deki turistik bölgelerle öyle büyük bir fark göstermiyordu. Dolayısıyla meseleyi yalnızca “Yunanistan daha ucuz” diyerek açıklamak bana yeterli gelmedi.

O zaman başka bir soru ortaya çıkıyor:

Türk insanı tatil için gerçekten sadece daha ucuz olan yeri mi arıyor?

Benim kanaatim bunun cevabının hayır olduğu yönünde.

İnsan aynı zamanda huzur arıyor.

Rahat etmek istiyor.

Kendisine sürekli bir şey satılmaya çalışılmasını istemiyor.

Bir restorana oturduğunda rahatça yemek yemek, sokakta yürürken rahatça dolaşmak, denize girerken kendisini güvende ve huzurlu hissetmek istiyor.

Kısacası insan, tatil yapmak istiyor.

Turist birbirinin nimeti olduğunu bilmeli

Samos’ta beni en çok düşündüren konulardan biri de buydu.

Turist ile işletmeci arasındaki ilişkinin temelinde karşılıklı ihtiyaç ve saygı olduğunu görmek mümkün.

Turist oraya gidiyor; parasını harcıyor, esnafa ve işletmelere gelir sağlıyor.

İşletmeci ise turistin parasından önce onun memnuniyetini ve tekrar gelmesini düşünmek zorunda.

Çünkü turist bir defa gelir ve memnun kalmazsa kaybedilen yalnızca o günkü müşteri değildir. O kişinin çevresine anlatacağı deneyim de kaybedilmiş olur.

Buna karşılık memnun kalan turist yeniden gelir, ailesini ve arkadaşlarını getirir, yaşadığı güzel deneyimi başkalarına anlatır.

Dolayısıyla turizmde turist ile işletmecinin birbirini birer “nimet” olarak görmesi gerekiyor.

Türkiye’nin turizm açısından kendisine sorması gereken soru

Ben bu yazıyı Türkiye’deki turizm işletmelerini eleştirmek amacıyla yazmıyorum.

Tam tersine, kendi ülkemizde turizmin neden daha iyi yapılabileceği üzerine bir soru sormak istiyorum.

Eğer Türk vatandaşları kendi ülkelerindeki Bodrum, Çeşme, Marmaris, Antalya gibi turizm merkezleri dururken Yunan Adaları’na gidiyorsa, bunu yalnızca ekonomik nedenlerle açıklamak yeterli midir?

Bence bu sorunun daha kapsamlı araştırılması gerekiyor.

Türkiye’deki turizmciler, akademisyenler, sosyologlar ve turizm araştırmacıları bu konuyu ciddi biçimde ele almalı.

Türk turist Yunan Adaları’na neden gidiyor?

Sadece fiyat için mi?

Yoksa fiyatın yanında;

hizmet anlayışı,
insan ilişkileri,
nezaket,
turistin kendisini rahat hissetmesi,
işletmelerin yaklaşımı,
sokaktaki genel atmosfer,
tatil sırasında insanın kendisini baskı altında hissetmemesi
gibi faktörler de önemli mi?

Ben Samos’ta geçirdiğim yaklaşık 10 günün sonunda, ikinci seçeneğin en az ekonomi kadar önemli olduğunu düşündüm.

Belki de asıl rekabet fiyat değil, huzurdur

Türkiye’nin çok güzel kıyıları, denizleri, tarihi ve doğal güzellikleri var. Dünyanın hiçbir yerinde olmayan turizm değerlerine sahibiz.

Ancak artık turistin beklentisi yalnızca güzel deniz ve güzel otel değil.

Turist, iyi muamele görmek istiyor.

Kendisine saygı gösterilmesini istiyor.

Tatil boyunca sürekli pazarlık yapmak, bir şey satın almaya ikna edilmek veya rahatsız edilmek istemiyor.

Belki de Türkiye’nin turizm sektörünün bundan sonra kendisine sorması gereken en önemli soru şudur:

“Biz turistten ne kadar para kazanıyoruz?” değil, “Turist bizim ülkemizden ayrılırken ne hissediyor?”

Çünkü turizm sektörünün geleceğini yalnızca fiyatlar değil, insanların yaşadığı deneyimler de belirliyor.

Samos’ta gördüğüm tablo bana şunu düşündürdü:

Türklerin Yunan Adaları’na ilgisini yalnızca “Yunanistan daha ucuz” diyerek açıklamak, meselenin önemli bir bölümünü gözden kaçırmak olabilir.

Belki de insanların aradığı şey daha ucuz bir tatilden önce, daha huzurlu bir tatildir.

SÜLEYMAN SOL
Prodüktör ve Yönetmen

İlgili HaberErdoğan’dan Kurmaylarına Kritik Süreç Uyarısı: Provokasyona Dikkat