Donald Trump’ın, Amerika Birleşik Devletleri'nin Grönland'a "acil" bir ihtiyacı olduğu yönündeki beyanları, Danimarka'nın özerk bölgesine dair kaygılara yol açtı. Stratejik konumu ve zengin kaynaklarıyla Grönland, küresel rekabetin merkezinde yer alıyor ve ABD Başkanı’nın hedeflerinden biri haline geldi.
Frederiksen, Trump’ın tehditlerinin ciddi sonuçlar doğurabileceği konusunda uyarıda bulundu ve bir NATO müttefikine yönelik bir saldırının ittifakın temelini sarsabileceğini belirtti. Grönland’ın dış politika ve güvenlik meseleleri hâlâ Kopenhag tarafından yönetilmektedir.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, ilhak iddialarını "hayal gücünden ibaret" olarak tanımladı. Avrupa Birliği (AB), Danimarka’nın toprak bütünlüğünü koruyacağını duyurdu. Nielsen, Trump yönetimine karşı çıkarak, dost ülkeler arasında tehdit ve baskı dilinin yeri olmadığını vurguladı. AB, bir üye devletin toprak bütünlüğü söz konusu olduğunda ilkelerinden ödün vermeyeceğini açıkladı.
Danimarka'nın TV2 kanalına yaptığı açıklamada Frederiksen, ABD’nin olası bir müdahalesinin dünya genelinde yıkıcı sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Frederiksen, bu tür bir hareketin NATO’yu ve İkinci Dünya Savaşı sonrası inşa edilen güvenlik yapısını geçersiz kılabileceğini öne sürdü. Danimarka lideri, Washington'un bu yöndeki söylemlerini "kabul edilemez bir baskı" olarak nitelendirdi.
Frederiksen, hiçbir ülkenin başka bir devletin topraklarını ele geçiremeyeceğini ifade ederek, ABD’nin böyle bir yola başvurması durumunda "her şeyin duracağını" belirtti. Trump'ın Grönland’a el koyma konusundaki ciddiyetine inandığını söyleyen Frederiksen, Danimarka’nın tutumunun da net olduğunu dile getirdi.
Danimarka Başbakanı, hem kamu hem de özel görüşmelerde Trump’a açık sözlü olduğunu aktardı. Temel demokratik değerler ve uluslararası toplum için mücadele etmeye hazır olduğunu belirten Frederiksen, hükümetinin Grönland’a yönelik herhangi bir saldırıyı önlemek için elinden geleni yapacağını ifade etti.
Grönland Başbakanı Nielsen, sosyal medya aracılığıyla Trump'a yanıt verdi. "Tehdit, baskı ve ilhak söylemleri dostlar arasında yer bulamaz" diyen Nielsen, sorumluluğunu kanıtlamış bir halka bu şekilde hitap edilemeyeceğini vurguladı.
Nielsen, ülkesinin bir gecede ele geçirilebilecek bir durumda olmadığını belirtti. Grönland’ın Venezuela ile kıyaslanamayacak kadar demokratik bir ülke olduğunu ifade etti.
The Guardian'ın haberine göre, Inuit Ataqatigiit partisinin üyesi Aaja Chemnitz, yakın zamanda bir işgal beklemediğini fakat halkın en kötü senaryoya hazırlıklı olması gerektiğini belirtti. Trump’ın son açıklamalarını "en ciddi" tehdit olarak değerlendiren siyasetçi, ABD'nin Grönland politikasıyla dünyaya "yeni bir düzen" mesajı verdiğini ifade etti.
Avrupa Birliği, Danimarka’ya tam destek verdiğini açıkladı. AB Komisyonu Sözcüsü Anitta Hipper, ulusal egemenlik ve toprak bütünlüğü ilkelerini savunmaktan vazgeçmeyeceklerini belirtti. Hipper, özellikle bir AB üyesi devletin toprak bütünlüğü sorgulandığında buna yanıt vereceklerini duyurdu.
İskandinav komşular da Kopenhag’ın yanında yer aldı. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, karar verme hakkının yalnızca Danimarka ve Grönland’a ait olduğunu vurguladı. Kristersson, İsveç’in komşu ülkesine tam destek verdiğini ifade etti. Norveç ve Finlandiya’dan da benzer destek mesajları geldi.
AB Komisyonu Sözcüsü Anitta Hipper
Öte yandan, Grönland’ın bağımsızlık yanlısı muhalefet partisi Naleraq’ın lideri Pele Broberg, Trump’ın yorumlarından endişe duymadığını söyledi. Bağımsız bir ulus olma hedefinde ABD’nin Grönland’ı koruyacağına inandığını belirten Broberg, ABD’nin Danimarka’nın halihazırda yapmadığı bir şeyi yapamayacağını öne sürdü.
ABD Başkanı Trump, gazetecilere verdiği demeçlerde Grönland konusundaki niyetlerini gizlemedi. "Grönland’a çok acil ihtiyaçları olduğunu" ifade eden Trump, egemen bir ülkenin topraklarını ele geçirme arzusunu "ulusal güvenlik gereksinimlerine" bağladı.
Trump, Danimarka'nın ABD'nin ulusal güvenliği için gerekli adımları atmayacağını vurguladı. Trump, adanın çeşitli bölgelerinde Çin ve Rus gemilerinin bulunduğunu öne sürdü.
Trump'ın Grönland ile ilgili açıklamaları, Venezuela operasyonunun hemen ardından geldi. Trump'ın geçen yıl askeri müdahale ihtimalinden bahsetmesi ve hafta sonu yaptığı açıklamalar, niyetinin ciddi olduğu yönündeki kaygıları artırdı.
Trump, Grönland’da harekete geçip geçmeyeceği sorusuna “20 gün sonra” yanıt vererek belirsizliği artırdı.
Danimarka istihbarat servisleri, geçtiğimiz ay yayımladıkları değerlendirmede ABD’yi ekonomik gücünü müttefiklerine karşı kullanmakla tehdit etmekle suçlamıştı. Gerilim, Arktik bölgesinde eriyen buzullar ile artan jeopolitik rekabetin ortasında yaşanıyor. ABD, Çin ve Rusya’nın bölgedeki kaynaklar ve askeri üstünlük için mücadelesi, Grönland’ı küresel bir odak noktası haline getiriyor.