Yaş ilerledikçe hücrelerimizde hasar birikimi meydana gelir ve bu hücreler çevrelerine iltihaplı maddeler salmaya başlar, bu da kanser, demans ve kalp rahatsızlıklarına yol açabilir.
HÜCRESEL İLTİHAPLA MÜCADELE: IL-11 VE GLP-1 DEVRİMİ
Yaş ilerledikçe hücrelerimiz hasar biriktirir ve çevrelerine 'iltihaplı kimyasallar' sızdırmaya başlar. Bu durum, kanser, demans ve kalp rahatsızlıklarının temel tetikleyicilerinden biridir.
Bilim insanları, yaşlanma sürecinde artış gösteren ve kronik iltihaplanmaya yol açan IL-11 molekülünü keşfettiler. 2024 yılında Nature dergisinde yayımlanan bir araştırma, bu molekülü engelleyen bir ilacın farelerin yaşam süresini %25 oranında uzattığını ortaya koydu. Google’ın sahibi olduğu Calico Life Sciences, bu ilacın geliştirme haklarını satın aldı.
2024 yılında yapılan araştırma, IL-11'i engelleyen bir ilacın farelerde yaşam süresini %25 uzattığını göstermektedir.
Başlangıçta diyabet tedavisi için geliştirilen bu ilaçların, kilo kaybına bağlı olmaksızın kalp krizi ve felç riskini %20 oranında azalttığı tespit edilmiştir. Profesör Stephen Austad, bu ilaçların sunduğu potansiyel sayesinde 150 yaşına kadar yaşayacak ilk insanın şu anda hayatta olduğuna inanmaktadır.
UZMANLARIN KENDİ RUTİNLERİ: HANGİ İLAÇ VE TAKVİYELERİ KULLANIYORLAR?
Prof. Matt Kaeberlein (Washington Üniversitesi)
Kaeberlein, hastalıkların ortaya çıkmasını beklemek yerine 'proaktif' bir yaklaşım benimsemektedir:
- Rapamisin: Organ nakli reddini önlemek amacıyla kullanılan bu ilacın, hayvanlarda yaşlanmayı yavaşlattığı kanıtlanmıştır. Kaeberlein, haftada 8 mg alarak bağışıklık sistemini genç tutmayı hedefliyor.
- Düşük doz lityum: Beyin sağlığı için her gün 5 mg lityum orotat kullanıyor. Araştırmalar, içme suyunda doğal lityum oranı yüksek olan bölgelerde demans ve depresyon oranlarının çok daha düşük olduğunu göstermektedir.
- NAD Takviyeleri: Sosyal medyada popüler olan pahalı NAD (NR veya NMN) takviyelerinin abartıldığını ve bilimsel verilerin yetersiz olduğunu ifade ediyor. Bunun yerine daha uygun fiyatlı B3 vitamininin benzer etkiyi yaratabileceğini belirtiyor.
Prof. Nir Barzilai (Albert Einstein Tıp Koleji)
Yüz yaşını aşan bireyleri inceleyen Barzilai, genetiğin önemli olduğunu ancak biyolojinin de etkileneceğini savunuyor:
- Metformin: Yaşlanmayı geciktirici etkisi için her gün 1.500 mg kullanıyor. Maymunlar üzerinde yapılan araştırmalar, bu ilacın biyolojik yaşı 8 yıl geriletebildiğini göstermektedir.
- Otofaji (Hücre Temizliği): Sadece 12:00 ile 20:00 saatleri arasında yemek yiyerek vücuduna hasarlı hücreleri geri dönüştürmesi için zaman tanıyor.
ÖLÇEMEDİĞİN ŞEYİ DEĞİŞTİREMEZSİN
Prof. Andrea Maier, uzun yaşamın "kişisel biyolojiyi test etmekle" başladığını vurgulamaktadır:
- Kritik testler: Sadece standart kan tahlilleri değil; kemik kütlesi için DEXA taramaları, bağırsak mikrobiyomu analizleri ve biyolojik yaşı gösteren epigenetik testler yaptırılmalıdır.
- Kas gücü ve adım sayısı: Kas kaybı (sarkopeni) erken ölüm riskini artırmaktadır. Maier, haftada en az iki kez ağırlık antrenmanı ve günlük minimum 8.000 adım kuralını uyguluyor. "Eğer adım sayınız düşükse, her reklam arasında 50 adım atın" diyor.
- Çift görevli eğitim (Dual-Task): Beynin hem düşünme hem de hareket etme yeteneğini korumak amacıyla yürürken kafadan hesaplama yapmak gibi egzersizler öneriyor.
Prof. Luigi Fontana, uzun ömür üzerine gerçekleştirdiği insan deneyleriyle tanınmaktadır. Kalori alımını %12 oranında azaltmanın (örneğin 2.000 kaloriden 1.760’a düşürmek) iki yıl içinde vücudu biyolojik olarak gençleştirdiğini, tansiyonu ve iltihabı düşürdüğünü kanıtlamıştır.
Fontana, metabolizmanın en verimli olduğu öğle yemeği öncesinde daha fazla yemek yiyip, yatmadan 5 saat önce yemeyi kesmektedir.
SONUÇ: 10 İLA 15 YIL KAZANMAK ELİNİZDE
Tüm bu uzmanlar bir noktada hemfikirdir: Henüz bir ‘mucize hap’ mevcut değildir; ancak bilimsel veriler ışığında gerçekleştirilecek yaşam tarzı değişiklikleri (egzersiz, uyku, sağlıklı beslenme ve proaktif sağlık kontrolleri) ile hastalıksız, sağlıklı bir ömre 10 ila 15 yıl eklemek mümkündür.
BİLİM İNSANLARININ ALTIN LİSTESİ
- D Vitamini: Yaşlılıkta düşme ve enfeksiyon riskini azaltmak için takviye (günlük 2.000 IU civarı).
- Kavrama gücü: Kettlebell veya ağırlık taşıyarak kavrama gücünü artırmak (uzun ömrün en iyi göstergelerinden biri).
- Fermente gıdalar: Mikrobiyom sağlığı için her gün yoğurt, kefir veya turşu tüketmek.
- Erken teşhis: Hastalık belirtisi göstermeden düzenli check-up yaptırmak.