Genel

Tayland'daki Filler Üzerinde Neden Doğum Kontrolü Uygulanıyor?

14 Şubat 2026
Daha iyi bir deneyim için tam sürümü deneyebilirsiniz.
Tayland, insan ve fillerin tehlikeli çatışmalarını engellemek için vahşi fillere doğum kontrolü aşıları uyguluyor.

Tayland'da Vahşi Fillere Doğum Kontrol Aşısı Uygulaması

Tayland, insanların ve hayvanların yaşam alanlarının kesişmesiyle ortaya çıkan sorunu azaltmak amacıyla, vahşi fillere doğum kontrol aşısı uygulamaya başladı.

Tarım alanlarının ormanlara doğru yayılması, fillerin doğal habitatlarından uzaklaşmasına yol açarak durumu daha da zorlaştırıyor.

Doğal Yaşam Alanlarının Daralması

Bu uygulama, bazen ölümle sonuçlanan insan-filler karşılaşmalarını önlemeye yönelik bir çaba olarak görülüyor. Çiftçiler, tarım alanlarını genişletmek için ormanları yok ettikçe, filler besin bulmak amacıyla daralan alanlarından çıkmak zorunda kalıyor.

Geçtiğimiz yıl Tayland'da vahşi fillerin neden olduğu 30 ölüm ve 29 yaralanma kaydedildi; ayrıca fillerin ürünlere zarar verdiği 2 binden fazla olay rapor edildi.

Yaban Hayatı Koruma Dairesi Müdürü Sukhee Boonsang, yerleşim yerlerinin çevresinde yaşayan fil sayısındaki hızlı artışın, vahşi fil nüfusunun kontrol altına alınmasını gerektirdiğini ve bunun da çatışma olasılığını artırdığını ifade etti.

Aşının Denemeleri ve Uygulama Süreci

Daire, ABD menşeli aşıdan 25 doz temin etti ve iki yıl süresince yedi evcil fil üzerinde bir deneme gerçekleştirdi. Bu denemede yedi doz kullanılması, umut verici sonuçlar doğurdu. Boonsang, aşının dişi fillerin yumurtlamasını engellemediğini, ancak döllenmeyi önlediğini açıkladı.

Ocak ayı sonunda, aşının Trat eyaletinde üç vahşi file uygulanmasıyla birlikte, yetkililerin kalan 15 dozu kullanmaya hazırlanırken, bir sonraki hedef bölgeleri belirlemeye çalıştığını belirtti.

Aşının yedi yıl boyunca gebeliği önleyebildiği, ancak bu sürenin sonunda hatırlatma dozu yapılmazsa fillerin yeniden üreyebileceği unutulmamalıdır.

Aşılama sürecinin yedi yıl boyunca aşılanan fillerin izlenmesi gerekecek. Ancak aşı kampanyası, koruma çabalarını olumsuz etkileyebileceği gerekçesiyle eleştiriliyor.

Tayland'da Fillerin Önemi

Tayland'daki evcil fillerin tarım ve taşımacılıkta kullanımı, uzun bir geçmişe sahiptir. Filler, ülkenin ulusal kimliğinde önemli bir yere sahip olup, resmi olarak ülkenin simgesi olarak kabul edilmektedir.

Boonsang, programın yalnızca insanlarla filler arasındaki en yoğun çatışmaların yaşandığı bölgelerdeki vahşi filleri hedef aldığını vurguladı. Resmi istatistikler, bu bölgelerdeki vahşi fillerin doğum oranının yılda yaklaşık %8,2 olduğunu, bu oranın ülke genelindeki ortalamanın iki katından fazla olduğunu gösteriyor.

Tayland'da yaklaşık 4.400 vahşi filin 800 kadarının çatışmaya açık bölgelerde yaşadığı tahmin ediliyor.

Çatışmayı Azaltmaya Yönelik Önlemler

Boonsang, eğer harekete geçilmezse, bu bölgelerdeki insanların üzerindeki etkinin kontrol edilemez hale geleceğini belirtti. Yetkililer, doğum kontrol aşısına ek olarak, çatışmaları azaltmak için çeşitli önlemler alıyor. Bu önlemler arasında, fillerin yaşadığı ormanlarda ek su ve besin kaynakları sağlanması, koruyucu çitlerin inşa edilmesi ve yerleşim alanlarına giren filleri doğal yaşam alanlarına yönlendirmek için korucuların görevlendirilmesi yer alıyor.

Bu ayın başında, kuzeydoğudaki Khon Kaen eyaletinde yerel halkla sık sık karşılaşan vahşi fillerin bölgeden uzaklaştırılması için başlatılan bir operasyon, bir filin nakil sırasında ölmesi üzerine tepki topladı.

Yetkililer, ilk otopsi bulgularının filin, nakil öncesinde yapılan anestezi sonrası boğulma nedeniyle yaşamını yitirdiğini gösterdiğini açıkladı.

Taşıma operasyonunu yürüten Ulusal Parklar, Yaban Hayatı ve Bitki Koruma Dairesi'nin genel müdürü Athapol Charoenshunsa, olaydan duyduğu üzüntüyü dile getirirken, prosedürün kurallara uygun şekilde uygulandığını savundu. Benzer olayların tekrarlanmaması için soruşturma başlatıldığını belirtti.