Son yıllarda Türkiye, önemli büyüklükte ve hızlı bir şekilde gelişen ulaşım projeleriyle dikkat çekiyor. Devlet Demiryolları Genel Müdürlüğü, ülke genelinde 4 bin 164 kilometrelik yeni demiryolu hattının inşasının devam ettiğini ve 2026 yılı itibarıyla birçok projenin tamamlanacağını duyurdu.
Ulaştırma alanında Türkiye'de 2 binden fazla proje ve yaklaşık 2,3 trilyon liralık bir yatırım portföyü mevcut. Yalnızca demiryolu yatırımları değil, hava ve kara taşımacılığını da kapsayan projeler hız kesmeden devam ediyor. Bu ulaştırma yatırımları, konut fiyatlarından yatırım tercihlerine kadar şehirlerin ekonomik dengelerini yeniden şekillendiriyor.
Yeni ulaşım projeleri şehirlerin değerlerini yeniden belirliyor. Şehir plancısı Dr. Müberra Oflaz, “Hat nereye giderse değer oraya akar” diyerek yatırımcıları yeni ulaşım projelerini takip etmeye çağırıyor:
“Bir istasyonun konumu, bir hattın güzergahı ya da bir bağlantı yolunun açılması, emlak piyasasında sessiz ama hızlı fiyat dalgalanmalarına neden oluyor. Mülk sahiplerinin hem yeni projeleri hem de mevcut yatırımlarının durumu açısından bu gelişmeleri dikkatle izlemeleri önemli. Eskiden bir kentin değeri; merkeze olan uzaklık, manzara veya sosyal olanaklarla ölçülürdü. Ancak günümüzde bir istasyonun konumu, bir hattın geçeceği güzergah ya da bir lojistik merkezinin açılması, o kentin emlak piyasasında ani fiyat artışlarına yol açıyor. Metrodan hızlı trene, çevre yollarından lojistik merkezlere kadar uzanan yeni ulaşım projeleri, şehirlerin sadece erişilebilirliğini artırmakla kalmıyor, aynı zamanda değerlerini de yeniden belirliyor.”
Metro ve tramvay projeleri, özellikle büyük şehirlerde mikro düzeyde fiyat farklılıkları yaratıyor. İstasyon çevresi etki alanı olarak adlandırdığımız bir kavram mevcut. Bu etki alanı sayesinde, aynı mahallede istasyona 5 dakika mesafedeki konut ile 15 dakika mesafedeki konut arasında yüzde 20–40 oranında fiyat farkları ortaya çıkabiliyor. Kiralık piyasasında ise daha hızlı doluluk oranları gözlemleniyor ve küçük ticari alanlarda (kafe, ofis, sağlık) yoğunlaşma görülüyor.
Yeni çevre yolları, şehir içi trafiği rahatlatmanın yanı sıra değer yönünü de değiştirmektedir. Bugün bir kentin geleceğini anlamak için nazım imar planından önce ulaştırma yatırım programına göz atmak gerekiyor. Çünkü hat nereye gidiyorsa, değer oraya akıyor. Ulaşım projeleri, kentin mevcut sorunlarını çözmekle kalmaz; gelecekte hangi mahallelerin kazanç sağlayacağını da işaret ediyor…”
Nörobilim ve Nöroteknoloji Mükemmeliyet Ortak Uygulama ve Araştırma Merkezi (NÖROM) tarafından yürütülen bir çalışma, migrenin yalnızca baş ağrısıyla sınırlı olmadığını, beyindeki görsel işlemleme ve ağrı mekanizmalarıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koydu.