Kahvenin tazeliğini anlamanın en hızlı ve en güvenilir yollarından biri aroma ve koku testidir. Taze kahve, daha paketi açıldığı anda bile güçlü, canlı ve katmanlı bir koku yayar. Bu koku genellikle çiçeksi, meyvemsi, çikolata ya da fındıksı notalar içerir ve oldukça belirgindir.
Test yapmak için kahveyi açtıktan hemen sonra derin bir nefes alarak koklamak gerekir. Eğer aroma net, yoğun ve iştah açıcıysa kahve büyük olasılıkla tazedir. Ancak koku zayıf, silik veya kartonumsu bir his veriyorsa kahve oksitlenmiş ve bayatlamaya başlamış olabilir.
Öğütülmüş kahvede aroma kaybı daha hızlı gerçekleştiği için test daha kritik hale gelir. Kahveyi demlemeden önce kısa süreli “bloom” aşaması da (kahvenin sıcak suyla ilk temasında kabarması) kokunun gücünü anlamak için iyi bir fırsattır. Bu aşamada yoğun bir aroma çıkıyorsa tazelik yüksek demektir.
Sonuç olarak aroma ve koku testi, kahvenin kalitesi hakkında en hızlı ipuçlarını verir ve özellikle yeni alınan kahvelerde mutlaka kontrol edilmesi önerilir.