Bilim

Bilimsel Alanda Şaşkınlık Yaratan Keşif: Beynimiz Geleceği Tahmin Ediyor

5 Şubat 2026
Daha iyi bir deneyim için tam sürümü deneyebilirsiniz.
Hafıza ile ilgili işlevleriyle tanınan hipokampus hakkında bilinenler sorgulanmaya başlandı; yeni bir çalışma, hipokampusun...

Hipokampusun Yeni İşlevi

Hafıza merkezi olarak bilinen hipokampusun işleyişine dair geleneksel görüşler sorgulanmaya başlıyor. Yapılan son araştırmalar, hipokampusun sadece anıları kaydeden pasif bir yapı olmadığını, aynı zamanda öğrenilen bilgileri kullanarak gelecekteki olaylara dair öngörülerde bulunduğunu ortaya koyuyor. Bu bulgu, Alzheimer gibi nörolojik hastalıklar bağlamında öğrenme ve karar verme sorunlarının sebeplerini anlamak açısından önemli bir ipucu sunuyor.

Hipokampusun öğrenme ve tahmin yetenekleri, nörolojik hastalıkların anlaşılmasında kritik bir rol oynamaktadır.

Independent Türkçe'nin aktardığına göre, McGill ve Harvard üniversitelerinden araştırmacılar, hipokampustaki sinir hücrelerinin zamanla nasıl değiştiğini fareler üzerinde gerçekleştirdikleri deneylerle inceledi. Ödülle bağlantılı görevlerde, başlangıçta ödül anında yoğunlaşan nöron aktivitesinin, zamanla ödül öncesine kaydığı tespit edildi.

Geçmiş Deneyimlerin Geleceğe Etkisi

Uzmanlar, bu değişimin beynin geçmiş deneyimlerden faydalanarak geleceğe yönelik beklentiler oluşturduğunu gösterdiğini belirtiyor. Hipokampusun bu özelliği, onu yalnızca bir “bellek deposu” değil, aynı zamanda aktif bir öğrenme ve tahmin merkezi haline getiriyor.

Hipokampusun dinamik işleyişi, hafıza bozuklukları ile ilgili öğrenme ve karar verme sorunlarını anlamada önemli bir anahtar sunabilir.

Araştırmacılar, hipokampusun bu işleyişinin Alzheimer gibi hafıza bozukluklarında erken dönemlerde yaşanan öğrenme ve karar verme zorluklarını anlamada büyük bir katkı sağlayabileceğini ifade ediyor. Elde edilen bulgular, hafıza merkezine yönelik bilimsel bakış açısının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Nature dergisinde yayımlanan araştırmada, bir görevi öğrenen ve ödül alan farelerin nöron aktivitesi detaylı bir şekilde izlendi. Bilim insanları, farelerin nöron aktivitesinin başlangıçta ödül alındığında zirveye ulaştığını gözlemledi. Ancak zamanla bu zirve, ödül alınmadan önceki bir döneme kaymaya başladı.

Hafıza ve Tahmin Mekanizması

Elde edilen bulgular, hipokampusun sadece anıları saklamakla kalmayıp, aynı zamanda sonuçları aktif bir şekilde tahmin ettiğini de kanıtlıyor. Makalenin baş yazarı Mark Brandon, bu durumun "şaşırtıcı" olduğunu belirtiyor.

Daha önce Ivan Pavlov'un deneyleri, beynin ödülleri öğrenme yeteneği olduğunu ve hayvanların belirli ipuçlarını yiyecek ile ilişkilendirebildiğini göstermişti. Ancak yeni çalışma, Pavlov'un deneylerinin ötesine geçerek hipokampusun hafıza ve bağlamı kullanarak sonuçları tahmin edebildiğini ortaya koyuyor.