ABD’de yürütülen yeni bir araştırma, Mars’ın iç yapısına ilişkin dikkat çekici bulgular ortaya koydu. Arizona Üniversitesi ve California Teknoloji Enstitüsü (Caltech) öncülüğündeki uluslararası ekip, gezegenin güney ve kuzey yarım kürelerinin derinlikleri arasında önemli bir sıcaklık farkı bulunduğunu belirledi.
Araştırmaya göre Mars’ın güney yarım küresinin altındaki manto, kuzey yarımküreye kıyasla 200 ila 400 santigrat derece daha sıcak. Bilim insanları, bu durumun Mars’ın iç kesimlerinin bazı bölgelerinde kısmi erime yaşanıyor olabileceğine işaret ettiğini değerlendiriyor.
Araştırma ekibi, Mars Global Surveyor, Mars Odyssey ve Mars Reconnaissance Orbiter görevleri sırasında elde edilen uzun yıllara ait yer çekimi verilerini analiz etti.
Yapılan incelemeler sonucunda gezegenin iç yapısında kuzey ve güney arasında belirgin bir sıcaklık dengesizliği bulunduğu ortaya çıktı. Bu bulgu, Mars’ın iç dinamiklerinin daha önce düşünülenden daha karmaşık olabileceğini gösteriyor.
Araştırmanın başyazarı Dr. Alexander Berne, yer çekimi ölçümlerinin gezegenlerin iç yapısının üç boyutlu olarak haritalandırılmasına imkan verdiğini belirtti.
Berne, gezegenlerin iç yapılarının çoğu zaman küresel bir simetriye sahip olduğunun varsayıldığını ancak elde edilen bulguların bu yaklaşımın her durumda geçerli olmayabileceğini gösterdiğini ifade etti.
Bilim insanına göre gezegenlerin iç hareketlerinin ve yapısının anlaşılması, bu gök cisimlerinin nasıl oluştuğu ve zaman içinde nasıl değiştiği konusunda önemli bilgiler sağlayabilir.
Araştırmacılar, Mars’ın güney bölgesinde gözlemlenen yoğun manyetik alan farklılıklarının yeni bulgularla bağlantılı olabileceğini düşünüyor.
Ayrıca NASA’nın InSight aracı tarafından kaydedilen sismik dalga hareketlerinin anlaşılmasına da bu sıcaklık farklılığının katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından Caltech araştırmacısı Amirhossein Bagheri, kuzey ve güney yarım küreler arasındaki sıcaklık farkının Mars’ın geçmişteki hidrolojik yapısına ilişkin önemli ipuçları taşıyabileceğini belirtti.
Araştırmacılar, Mars’ın geçmiş dönemlerinde yüzeyinde bulunduğu düşünülen sıvı suyun nasıl değiştiğinin anlaşılması açısından da bulguların önem taşıdığını aktardı.
Bilim insanları, Mars’ın güney ve kuzey bölgeleri arasındaki büyük sıcaklık farkının nasıl ortaya çıktığını kesin olarak belirlemek için çalışmalarını sürdürüyor.
Bu farklılığın geçmişte gerçekleşmiş büyük bir gök taşı çarpmasından kaynaklanmış olabileceği değerlendiriliyor. Bir diğer ihtimalin ise gezegenin kalın jeolojik yapılarının içerideki ısıyı uzun süre hapsetmesi olduğu ifade ediliyor.